Europen 09 2022 Desktop

BAŞKA TÜRLÜ SÖYLEMEK (2)

5 Ekim 2022 00:05
A
a

Kelimelerimizin bir duygu değeri vardır. Bu duygu değerini kelimenin kavram alanı ve çağırışım alanı belirler.
Aynı şeyi, özünü bozmadan başka türlü anlatmanın dilimizdeki örneği çok yaygındır.
Atasözlerimiz bu konuda bize çok şey söyler.Atasözleri, sözü uzatmaz. Günlük dili süsler, ifadeye canlılık verir.
Bir şey, başka başka kelimelerle ancak bizim dilimizde bu kadar güzel anlatılır.İşte örnek:
Aşağıdaki esas fikri, değişik atasözlerimiz nasıl anlatıyor, bakalım şöyle bir:
İnsanların kötüleri olabileceği gibi iyileri de vardır. Önemli olan, iyileri seçmektir. Uygunsuz arkadaş, insanı doğru yoldan saptırır; kötülüğe sürükler. Kişinin tercihini dil seviyesi, kültürü ve başka psikolojik sebepler de etkileyebilir. Arkadaş seçiminde çok dikkatli olunmalıdır. Örnek kişilerle arkadaşlık kuranlar, sevilip sayılırken kötülerle arkadaş olanlar çok şey kaybeder. Kişi, arkadaşının görüş düşünce ve davranışından etkilenir. Kötülerle arkadaşlık yapan, onlara ayak uydurur ve aynı onlar gibi davranmaya başlar. Her zaman bir arada bulunup arkadaşlık edenler, birbirine huy aşılar.”
….
  • Körle yatan, şaşı kalkar.
  • Adam, adamın rahmanıdır.
  • Aktarla konuşan gül yağı, kasapla konuşan iç yağı kokar.
  • Arı ile kalkan bal başına, sinekle kalkan leş başına.
  • Aslanla gezen taşa, kurtla gezen leşe konar.
  • Bebeler birbirinden huy kapar, ayranlarına su katar.
  • Bülbülle gezen güle ördekle gezen göle gider.
  • Fırına varan islenir, suya varan ıslanır.
  • İnsan, insanın şeytanıdır.
  • İsin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.
  • İyinin yanına git yoku bulaşsın, kötünün yanına git b.ku bulaşsın.
  • İyiye yanaş, yamandan uzaklaş. [1]
  • Karga ile gezen b.ka konar.
  • Kazana yanaşırsan karası, kötüye yanaşırsan belâsı geçer.
  • Kır atın yanında duran ya huyundan ya soyundan/tüyünden.Kişi, refikinden azar.
  • Köpek ile yatan, pire/bit ile kalkar.
  • Miskçiyle konuş miske bulaş pisçiyle konuş pisine bulaş.
  • Şahine yanaşan et yer, kargaya yanaşan ters yer.
  • Topal ile gezen aksama öğrenir.
  • Üzüm üzüme baka baka kararır.
Aşağıdaki anonim kıssa gibi işte:
“Padişah bir gece düşünde tüm dişlerinin döküldüğünü, yemek bile yiyemez hâle geldiğini görür.Sıkıntı içinde uyanır.Vezirini çağırıp sarayın rüya tabircisinin hemen huzuruna getirilmesini buyurur. ‘Tabircibaşı bu rüya hayır mıdır, şer midir? Neye işarettir, hele bir söyle.’ der.
Tabircibaşı utana sıkıla ‘Şerdir, padişahım!’‘Ne yazıkki yakınlarınızın gözlerinizin önünde birer birer ölüp sizi yapayalnız bıraktığını göreceksiniz.’ der.
Kısa bir sessizliğin ardından padişah felaket habercisi yorumcunun zindana atılmasını emreder. Buyrukla bulunan yeni tabirciye padişah aynı soruyu sorar. Önceki tabircinin başına gelenleri duyan tabirci ‘Hayırdır, padişahım!’ der ‘Bu rüya tüm yakınlarınızdan daha uzun yaşayacağınızı gösterir. Daha nice seneler boyu ülkenizi yönetebileceksiniz.’
Padişah bunu altın keseleriyle ödüllendirir.
Vezir ayrılırlarken tabirciye sorar: ‘Aslında sen de tabirci başı da aynı şeyi söylediniz. Neden onu cezalandırdı da seni ödüllendirdi?’
Tabirci gülerek‘Elbette aynı şeyi söyledik ama ne söylediğiniz kadar nasıl söylediğiniz de çok önemlidir.’ der.”
Başka türlü söylemeleri hatırlayalım bakalım.
Hadi bakalım.Konu ile ilgili sizin eklemeleriniz var mı, değerlendirelim bakalım.
 
[1]yaman: Kokrulan, kötü
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat