20 Ocak 2020 01:01
-A +A
Uzm. Psk. Fatma Ünlü

Uzm. Psk. Fatma Ünlü

DÜRTÜ DENETİM VE DAVRANIM BOZUKLUKLARI

Dürtü insanları bir davranışa yönlendiren içsel gerilimdir. Örneğin bir bebeği severiz sevgi bizi ona sarılmaya yönlendirir. Ancak kendi içimizde bu durumu değerlendirdiğimizde ‘’şuan nezleyim, bebeğe geçebilir’’ gibi düşüncelerle dürtümüzü kontrol ederek sarılma eyleminden vazgeçebiliriz. Dürtü Denetimi ve Davranım Bozuklukları genel olarak zararlı eylemleri gerçekleştirme isteklerine karşı koyamama, eylemi gerçekleştirirken aşırı derecede haz duyma ve sürekli bu eylemi düşünmekle meşgul oma durumuyla karakterizedir.
Kişiler yapmış olduğu eylemlerin zararlı olduğunu bildikleri için saklama gereği hisseder. Zararla karşılaştıklarında pişmanlık hissedebilir ancak, davranışı yapmaya ısrarla devam ederler.
Genetik faktörler, psikososyal çevre ve çocukluk yaşam öyküleri Dürtü Denetimi ve Davranım Bozuklukları'nın oluşmasında rol oynamaktadır.
Dürtü Denetimi ve Davranım Bozukluklarının Ortak Özellikleri:
  • Kendilerine ya da başkalarına zararlı olduğunu bildikleri halde, o eylemi yapmaya takıntılı bir şekilde devam etme, düşünmeyi durduramama.
  • Eylemi kontrol edememe, eylemi gerçekleştirmeye yönelik yoğun istek.
  • Eylem öncesinde artan bir gerginlik ve uyarılma durumu.
  • Eylem yapıldığında haz duyma, rahatlama hissi.
 
Dürtü Denetimi ve Davranım Bozuklukları:
Aralıklı Patlayıcı Bozukluk: Saldırganlık dürtüsünden meydana gelen çevreye ya da kendine zarar verme, saldırma eylemidir. Ataklar sıklıkla saatlerce devam edebilir. Ses yükseltme, eşyalara, hayvanlara, insanlara zarar verme şeklinde ilerlemektedir.  Kişiler eylemi yaptıktan sonra pişmanlık ve suçluluk hisseder. Yineleyici saldırgan patlamalar plansızdır aniden ortaya çıkar. Kişilerde evlilik, iş, sosyal çevre ve yasalar konusunda sıkıntılar görülür.
Karşıt Gelme Karşıt Olma Bozukluğu: Kişinin sık sık tepesi atar, sürekli insanlara kırgındır kızmıştır. Otoriteye karşı gelir. Sık sık herkesle tartışır bilerek insanları kızdırır. İnsanlara kin doludur. Kendi hatalarını başkası üzerine atmaya eğilimlidir. Kişilerde evlilik, iş, sosyal çevre ve yasalar konusunda sıkıntılar görülür. Kişilerde evlilik, iş, sosyal çevre ve yasalar konusunda sıkıntılar görülür.
Piremoni: Birden fazla isteyerek yangın çıkarma davranışıdır. Yangın ve yangınla ilgili durumlara aşırı ilgi duyarlar. Yangını hayranlıkla izlerler, bu durumdan oldukça keyif alırlar. Kişiler yangın çıkarmak için ciddi hazırlıklar yaparlar. Kişiler yangında olacak can ve mal kaybına karşı ilgisizdir.
Kleptomani: Kişisel kullanımı için gereksinimi olmayan nesneleri çalma dürtüsüne yineleyici şekilde karşı koyamama durumudur. Kişilerin çalarken maddi kaygısı yoktur. Kendi paraları ile alabilecekleri nesneleri bile çalabilirler.  Çaldıkları nesneleri saklarlar, birilerine verirler ya da tekrar yerine koyabilirler. Burada önemli olan çalma eyleminin kendisidir.
Patolojik Kumar: Kişi kontrol edemediği, yineleyici biçimde kumar oynar. Kişilerin zihni sürekli kumar ile meşguldür. Kumar oynama davranışı zamanla daha çok para yatırmaya ve daha çok zaman harcamaya neden olur. Kişi kumar oynarken fazlaca keyif alır. Kişilerde evlilik, iş, sosyal çevre, yasalar ve maddi konularda sıkıntılar görülür.
Trikotillomani: Fark edilir saç kaybı ile sonuçlanacak derecede tekrarlayıcı olarak çekilerek saç koparma davranışlarının varlığı ile karakterizedir. Kişi saç yolma eylemini gerçekleştirirken rahatlar, eylem esnasında haz duyar. Kişilerde kaş, kirpik gibi bölgeleri de koparma davranışı  görülebilmektedir.
Kompulsif Alışveriş Yapma: Kişi alışveriş yapma dürtüsünü kontrol edemez, ihtiyacı olmasa da sürekli alışveriş yapar. Kişiyi maddi sıkıntılara uğratabilir. Kişi alışverişten önce gerginlik, alışveriş sırasında rahatlama alışveriş davranışından sonra pişmanlık yaşamaktadır.
Dürtü Denetimi ve Davranım Bozukluklarının  Tedavisi
Farmakoterapi:  Kişiye uygun psikiyatri hekiminin uygun gördüğü ilaçlar.
Psikoterapi: Kişinin iç görü kazanmasını ve davranış değişikliğini sağlayacak psikoterapiler.
 
 
 
 

Yorum Yap
Yorumunuz
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Facebook Yorumları
Dikkat Çekenler
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Sayfalar
Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...

Eskişehir Yenigün GazetesiHaber Yazılımı Haber Scripti