İSLAMDA TİCARET AHLAKI  

Eskişehir İl Müftü Yardımcısı Ziya ALBAYRAK'ın yazısı...

14 Ocak 2022 00:31
A
a
Ercan Kardeşler Kuyumculuk

Yüce Allah,  üzerinde yaşadığımız dünyayı, bütün canlıların rahat edeceği bir kıvamda ve kalitede yaratmıştır. Binlerce canlının yaşadığı dünyamızın, gündüzü geçim temini, gecesi dinlenme vaktidir. İslam’da helalinden kazanmak, mal mülk edinmek farz gibi telakki edilmiş, kişinin kimseye muhtaç olmadan hayatını sürdürebilmesi, çoluk çocuğunun nafakasını temin etmesi maksadıyla meşruyoldan çalışıp kazanması ibadet ölçüsünde değerli bir davranış olarak nitelendirilmiştir.
 
İslam dininin temel amacı, insanlara hayatları boyunca  rehberlik  yapmaktır. Dünya ve ahiret  mutluluğunu  amaç edinen  İslam dini, insanları her  türlü kötülük  ve yanlıştan korumak, huzur içinde  yaşamalarını temin etmek için bazı tutum ve davranışları yasaklamış, bazılarını da  helal ve mübah kılmıştır. Allah’ın açık ve net olarak yasakladıklarına haram, yapılmasına izin verdiklerine ise helal diyoruz. Mesela, başkalarının malına, canına zarar vermek, hırsızlık, gasp, faiz, zina, kumarın haram olması gibi rüşvet, karaborsacılık tarzı gayr-i meşru kazanç yolları haram, meşru ticaret ve alışveriş yapmak, evlenip yuva kurmak ise helaldir.
 
Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de: “Allah, alışverişi helal, faizi haram kılmıştır” (Bakara 275) buyurarak meşru ölçüler içerisinde yapılacak her türlü alışveriş ve ticaretin helal olduğunu beyan etmiştir. Sevgili Peygamberimiz de : “Doğru sözlü ve güvenilir tüccar, (ahirette) peygamberler, sıddıklar, şehitler ve salihlerle beraberdirler’’ (Tirmizi;Büyü;4) buyurarak, mü’minleri iş ve ticaret hayatında dürüst davranmaya teşvik etmiştir.
 
Hz. Peygamber: “Hiç kimse elinin emeğinden daha  hayırlı bir şey yemiş değildir’’ buyurmuş, kendisine  en temiz kazancın ne olduğu sorulduğunda da, “Kişinin kendi elinin emeği, bir de dürüst ticaretin kazancı’’ (Müsned, IV,141) cevabını vermiştir.  Başka bir hadisinde Hz. Peygamber: “Faziletli  insan için temiz servet ne güzel bir şeydir!’’(Müsned;IV,194) buyurmuştur.
 
Helal ve temiz kazanç duaların kabulüne sebeptir. “Ey   insanlar! Yeryüzünde bulunanların helal ve temiz olanlarından yiyiniz’’ (Bakara 168) ayeti peygamberin yanında  okundu. Sa’d Bin EbiVakkas ayağa kalkıp “Ya Rasulallah, duamın kabul olması için Allah’a dua  eder misiniz?’’ dedi. Peygamberimiz: “Yiyeceğini helal ve temiz tut, duan kabul olur’’ buyurdu.
 
Günümüz insanının ekonomi anlayışı, çoğu zaman çılgınca tüketimi, başkalarına hayat hakkı tanımayan acımasız ve haksız rekabeti, rekabet esnasında ise her türlü  uygunsuz yola başvurmayı mübah gören bir anlayışı esas almaktadır. Üzülerek söylemek gerekirse insanların bir kısmı, emek harcamaksızın kısa yoldan servet edinme düşüncesine kapılmaktadır. Bunun sonucu olarak haksız kazanç yollarını yani, kumarı, rüşveti, faiz ve tefeciliği, karaborsacılığı, kaçakçılığı ve hırsızlığı tercih eder duruma düşmektedir.
 
Haksız bir şekilde elde edilenler kul hakkıdır. Başkalarının ahıdır. Atalarımız: “Alma mazlumun ahını, çıkar aheste aheste, haramın binası olmaz, haram ile abad olanın ahiri berbad olur, ağlayanın malı gülene fayda etmez’’ demişler ve bizlere çok güzel mesajlar vermişlerdir.
 
Sonuç olarak; İslam dininin iki asli kaynağı olan Kur’an-ı Kerim ve sünnette ticari hayatla ve kazanç yolları ile ilgili olarak ortaya konan kaide ve kurallar; yapılan akitlere ve verilen söze bağlı kalmak, açık ve doğru sözlü, dürüst ve güvenilir olmak, sözünde durmak gibi güzel prensipler hayatımızı kolaylaştırırken, aldatmak, yalan beyanda bulunmak, karşı tarafın bilgisizliğinden, zayıflık ve sıkıntıda olmasından yararlanmak, iyi niyetini kötüye kullanmak, karaborsacılık yapmak gibi tutum ve davranışların sonucu elde edilen kazancın ve karın bereketsiz olduğu, kişiyi dünyada  huzursuz ve mutsuz yaptığı, ahirette de  zor bir hesaba iteceği yaşanan tecrübelerle  ortaya konulmuştur. Son pişmanlığın faydası olmaz. Rızkı helalından kazanmak farzdır.
 
 
GÜNÜN DUASI alırken ve hakkını talep ederken kolaylık gösteren (yumuşak ve müşfik davranan) kimG
“Satarken, satın alırken ve hakkını talep ederken kolaylık gösteren (yumuşak ve müşfik davranan) kimseye Allah rahmet etsin. ”A(Buharî, Büyü’, 16; IbnMâce, Ticârât, 28)
n.”86

 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat

Göksel Tantuni Eskişehir