Europen 09 2022 Desktop

SÜREKLİ BORCUNUZ ARTACAK

Gündem 20 Eylül 2022 14:08
Videoyu Aç SÜREKLİ BORCUNUZ ARTACAK
A
a

TMMOB’a bağlı İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Eskişehir Şube Başkanı Orkun Kılıç, ES TV’de yayınlanan Söz Hakkı programında Meltem Karakaş’ın sorularını yanıtladı.

ES TV’de yayınlanan Söz Hakkı programında TOKİ’nin sosyal konut projesine ilişkin konuşan İnşaat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Orkun Kılıç, “Sürekli borcunuz artacak. 20 sene boyunca çok ciddi bir yükümlülüğün altına girmiş oluyorsunuz. Vatandaşların çok iyi anlayıp, kendi maddi durumlarını ona göre gözden geçirmeleri lazım” dedi.
TMMOB’a bağlı İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Eskişehir Şube Başkanı Orkun Kılıç, ES TV’de yayınlanan Söz Hakkı programında Meltem Karakaş’ın sorularını yanıtladı. TOKİ tarafından yapılacak olan sosyal konut projesi hakkında değerlendirmelerde bulunan Kılıç, dar gelirli vatandaşların ev sahibi yapılmasını her zaman desteklediklerini ifade etti. İlk olarak Eskişehir’in dönüşüm sorununun çözülmesi ve depreme dayanıksız yapı stokunun yenilenmesi gerektiğini söyleyen Kılıç, “TOKİ sadece şunu yapsa; gerçekten ev alma şansı olmayan, barınma problemi olan kişilere devlet desteği sayesinde gerçekten çok ucuza onların ödeyebileceği rakamlarda evler verse. TOKİ’nin bu konumda olması lazım. Ama TOKİ’nin bugün ki konumuna baktığımız zaman bizim yereldeki müteahhitlere rakip konumunda olduğunu görüyorum” diye konuştu.

BAZI ÇEKİNCELERİMİZ VAR
Sosyal konut projesine ilişkin bazı çekinceleri olduğunu söyleyen Kılıç, “Rakamsal olarak 2500 konut yapılacak Eskişehir’e. Büyük bir proje. Burada sosyal konut projesinden bizim anladığımız ne, buna bakmak lazım. Sosyal konut projesi nasıl olmalı? Vatandaşların yoğun bir ilgisi var. 1,5 milyon başvuru var basından öğrendiğim kadarıyla. Bu 1,5 milyon başvuruyu yapan vatandaş bunu hangi bilgiler ışığında yaptı bunları incelemek lazım. Biz kendi yaptığımız çalışmalarda şunu gördük: Şu an TOKİ’ye başvuruyorsunuz ama 2 artı 1 mi ev alacaksınız, 3 artı 1 mi ev alacaksınız bu belli değil. Bunun seçimini yapamıyorsunuz. Başvurular toplanacak. Bunun belli şartları var. Daha önce ev almamış olmanız lazım. Güzel şartlar. Gelirinizin belli bir rakamın altında olması lazım. Bu İstanbul için 18 bin lira, diğer iller için 16 bin lira. Bu gelirin altında olan vatandaşlara başvuru hakkı veriyor. Vatandaşlar buna başvurduktan sonra kendilerine ev çıkarsa ödeyecekleler. Ama sosyal konut projesi böyle mi olmalı diye bazı çekincelerimiz var. Şimdi bundan 2-3 sene önce Eskişehir’de karı koca çalışıyorsa, evine 2,5-3 asgari ücret para giren bir aile biraz birikimleri varsa bunu peşinat verip üzerine kredi çekip ev alabiliyorlardı. Fakat son 2 senedir yaşadığımız ekonomik kriz, fiyatlardaki yüksek artışlar insanların ev almasını bir hayal noktasına getirdi. Şu anda evine 3 asgari ücret giren bir çiftin bile ev alması hayal olarak kaldı. Biz de inşaat mühendisleri odası olarak her zaman sosyal konut projelerini savunuyoruz. Dar gelirli vatandaşların ev sahibi yapılması, barınma sorunlarının çözülmesi çok önemli” şeklinde konuştu.

20 SENE BOYUNCA BORCUNUZ ARTACAK
“Sürekli borcunuz artacak. 20 sene boyunca çok ciddi bir yükümlülüğün altına girmiş oluyorsunuz” diyen Kılıç, “Ama burada TOKİ’ye baktığımız zaman şöyle bir tablo var: 3 artı 1’ler için 800 bin liradan başlayan fiyatlar söz konusu. TOKİ’ye başvuracak vatandaşların bir kere şunun bilincine varması lazım: Bizim ev alma şeklimiz genelde, ev alacak kişi biraz peşinatı biriktirdiyse üzerine biraz kredi çeker. Sonra şöyle düşünür: Ben zaten şu kadar kira veriyorum. Kendimi bir iki sene sıkayım. Bu kiranın üzerine biraz ben ekleyeyim, kredi ödeyeyim, bir iki sene zorlanırım yıllar içerisinde bu kredi enflasyon karşısında geri kalır ben de rahat etmeye başlarım. Türkiye’de vatandaşlar genelde bu şekilde ev alabiliyor. Fakat TOKİ’de şöyle bir şey var. Siz 800 bin liraya bir ev alacaksınız. Bunun yüzde 10’unu peşin veriyorsunuz. 80 bin lira. 720 bin lirayı da 240 aya bölüyor. 720 bin lirayı 240 aya böldüğünüz zaman aylık taksitiniz 3 bin lira oluyor. Siz bu 3 bin lirayı şu anda rahat ödeyebiliyorsanız sıkıntı yok. Ama bu 3 bin lirayı zorlanarak ödüyorsanız, önümüzdeki 240 ay boyunca zorlanarak ödeyeceğiniz bir taksitle karşı karşıyasınız. Çünkü bu taksit memur zammı oranında artacak. Yani siz şimdi 3 bin lira ödemeye başlayacaksınız ama 6 ay sonra mesela memur maaşına yüzde 25 bir zam gelirse bu 3 bin 750 lira olacak. Sonraki 6 ay bu 4 bin 750’leri bulacak. Sürekli borcunuz artacak. 20 sene boyunca çok ciddi bir yükümlülüğün altına girmiş oluyorsunuz. Vatandaşların bunu çok iyi anlayıp, kendi maddi durumlarını ona göre gözden geçirmeleri lazım” dedi.

240 AY SÜRESİ ÇOK UZUN
Kılıç, “Diğer bir konu da bu 240 ay süresinin çok uzun olması. Yani 20 sene boyunca sırtınızda böyle bir yükünüz var. Bu ciddi bir karar insanın yaşamı için. Diğer bir konu ise, burada siz klasik bir yöntemle ev aldığınız zaman 10 yıl kredi çektiniz diyelim, eğer ödeyemiyorsanız bu evi satıyorsunuz, banka kredisini ödüyorsunuz. Ama şöyle bir mantık da oluyor: Aldığınız ev biraz pirim yapmış oluyor, 5 sene boyunca harcadığınız para değerlenmiş oluyor. TOKİ’de bu şansınız yok. TOKİ’yi devredemiyorsunuz, satamıyorsunuz. Sadece sözleşme şartlarıyla iade edebiliyorsunuz” diye konuştu.

TOKİ KAR AMACI GÜTMEMELİ
TOKİ’nin kar amacı gütmemesi gerektiğine dikkat çeken Kılıç, “Fiyatlar konusunda uygun mu diye düşündüğümüz zaman, 3 artı 1 daire, 800 bin lira. TOKİ arsa maliyeti olmayan bir kurum. Kar amacı da gütmemesi lazım sosyal konut yapıyorsa. Hatta tam dersi destekler vermesi gerekiyor vatandaşa. 3 artı 1 daireyi 800 bin liraya mal ettiğimizi düşünelim. Eskişehir’de yüzde 50 arsa olan yerlerde 800 bin liraya mal ettiğiniz 3 artı 1, arsa payı ekleyince 1 milyon 600 bin liraya gelir. Bunlara biraz müteahhit karını koyduğunuz zaman o rakamlara zaten geliyor. TOKİ’nin ama kar amacı gütmeyip ucuza daire vermesi lazım. Ama şu an TOKİ bile en ucuz 800 bin TL’ye konut verebildiğini ilan ediyor. Bu aslında malumun ilanı olmuş oluyor. Bu aslında ne kadar ciddi bir kriz altında olduğumuzu gösteriyor ve bu vatandaşlarda da 16 bin lira gelir sınırlandırması yapılıyor. Yani 16 bin lira hane geliri olan kişilerin TOKİ’nin bu 6 aydan 6 aya artarak gidecek taksitlerini çok iyi değerlendirmeleri lazım. Kendi gelirleri de artacak ama gelirleri memur zammı oranında artacak mı? Geliriniz memur zammı oranında artmayacaksa baştan olmayacak bir şeye giriyorsunuz demektir” şeklinde konuştu.

SIKINTILI BİR DURUM
Projenin sosyal konut projesi denilebilecek kadar ekonomik olmadığını belirten Kılıç, “Siz ev aldığınız zaman kira ödemek yerine üzerine biraz üzerine koyarım öderim diyorsunuz ama TOKİ’ye baktığınız zaman sözleşme tarihinde taksitlerin başlayacağı söyleniyor. Sözleşme tarihlerinden siz eve taşınana kadar hem kira hem taksit ödemeniz söz konusu. Bu da sıkıntılı bir durum. Şu an en mantıklı formül şu gözüküyor: Eğer TOKİ’den ev alıyorsanız, TOKİ’ye olan borcunuzu bir banka kredisiyle kapatabiliyorsanız erken ödeme avantajından yararlanıp ancak o zaman biraz ekonomikleşiyor. Onun dışında çok da ekonomik değil. Ama hiç mi ekonomik değil? Tabi ki ekonomik olduğu yerler var. Ama sosyal konut projesi diyebileceğimiz kadar ekonomik diye de bakmak lazım. Sonuçta cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi ise bu, sosyal konuttan bizim anladığımız şudur: En azından karı koca asgari ücretle geçinen bir ailenin ev sahibi olmasını sağlayan projeye biz sosyal konut projesi diyebiliriz. Şu anda ayda 11 bin lira geliri olan bir ailenin de TOKİ’den dahi ev alma şansı yoksa biz buna sosyal konut projesi diyemeyiz. Şu anki sosyal konut projesinden ziyade biraz ucuz fiyatlı konut projesi diyebiliriz biz buna. Zaten arsayı bedavaya yapan bir kurumun da ucuz fiyatlı konut satması da çok doğal. Biz müteahhitlere de arsayı bedavaya verseniz o rakamlara satabilirsiniz. Keşke öyle yapsalar” diye konuştu.

TOKİ YERELDEKİ MÜTEAHHİTLERE RAKİP
Kılıç, “Bugün TOKİ dediğimiz şey aslında bir mahalle. Neredeyse küçük bir ilçe gibi oluyor. Burada TOKİ yapacağım, sosyal konut yapacağım demek ciddi bir alt yapı ve sosyal donatı problemlerini de beraberinde getiriyor. Aslında keşke bunları yapmak yerine biz depreme dayanıksız yapı stokumuzu yenilesek, oralardaki imar planlarında değişiklikler yapsak, ev almak isteyenlere kredi avantajları sağlasak da o şekilde çözsek. TOKİ de sadece şunu yapsa; gerçekten ev alma şansı olmayan, barınma problemi olan kişilere devlet desteği sayesinde gerçekten çok ucuza onların ödeyebileceği rakamlarda evler verse. TOKİ’nin bu konumda olması lazım. Ama TOKİ’nin bugün ki konumuna baktığımız zaman bizim yereldeki müteahhitlere rakip konumunda olduğunu görüyorum ben. Müteahhitlere TOKİ’ye verdiğiniz şartları verseniz hemen hemen bizimkiler de o rakamlara yapar” ifadelerini kullandı.

ESKİŞEHİR EKONOMİSİNE FAYDASI YOK
Kılıç konuşmasını şu şekilde sürdürdü: “Eskişehir’in ekonomisine de bir faydası yok. TOKİ dediğiniz devasa bir şantiye. Geldiği zaman, geçen seferki TOKİ’lerde bunu gördük, Eskişehir’den en ufak bir alışveriş yapmadan, Eskişehir’in hırdavatçısından bir iş eldiveni dahi almadan biten şantiyeler oldu. Eskişehirlilerin parası neden Eskişehir’de kalmasın? Bu evler yapılacaksa neden Eskişehir’in müteahhitti yapmasın gibi sorunlar da var yanında.”

1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat