Yüksek enflasyon, pahalı kredi ve daralan finansman kanalları Eskişehir sanayisinde yatırım iştahını ciddi biçimde düşürdü. Sanayicilerin krediye erişimde zorlandığını, bulunan kredilerin ise sürdürülemez faiz oranlarıyla sunulduğunu belirten Kesikbaş, şirketlerin kârlılığının eridiğini, elde edilen gelirin büyük bölümünün finansman giderlerine gittiğini söyledi. Son bir yılda yeni yatırımın neredeyse durduğunu vurgulayan Kesikbaş, firmaların büyümeyi ancak mevcut kapasitelerini zorlayarak sağlayabildiğini ifade etti. Nakit akışındaki bozulmanın konkordato sayılarında artışa ve tedarik zincirinde domino etkisine yol açtığını kaydeden Kesikbaş, tüm bu tabloya rağmen Eskişehir’in yüksek teknoloji ihracatıyla Türkiye ortalamasının çok üzerinde bir performans sergilediğine dikkat çekti.
YATIRIM NEREDEYSE DURDU
Yaşanan zorluklara da dikkat çeken Kesikbaş, Eskişehir’in önemli bir sanayi kenti olduğunu belirtti. Kesikbaş, “Sanayiciler açısından finansmana erişim en büyük problemdi. Bankalardan kredi bulmak zor, bulunan krediler ise çok yüksek faizliydi. Enflasyon hepimizin belini büktü. Ortalama yüzde 40’lı rakamları gördük. İhracat yaptık, hacimler arttı belki ama şirketlerin bilançolarındaki karlılık düştü. Üstelik elde edilen karın önemli bir kısmı finansman giderlerine gitti. İnsan kaynakları da büyük bir problem. Nitelikli insan kaynağına erişim zorlaştı. Eskişehir’de son bir yıldır yatırımlar neredeyse durdu. Kimse yeni yatırım yapmadı. Firmalar mevcut kapasitelerini iyileştirerek bu rakamlara ulaştı. Nakit akışı çok ciddi bir sorun oldu. Konkordato sayılarındaki artış, firmaların birbirlerine olan ödemelerinde vadelerin uzaması, tedarik zincirinde kırılmalar yarattı. Eskiden herkes birbirini adeta banka gibi kullanırdı; 60–90 gün vadelerle sistem dönerdi. Ama bu yıl bu zincir kırıldı. Bir firmanın ödeme yapmaması, çarpan etkisiyle 3–4 firmayı etkiledi. Euro-dolar paritesinde euronun yükselmesi satış gelirlerine bir miktar olumlu yansıdı ama dolar kurunun istenilen seviyede artmaması ihracatçıyı bilançolar açısından olumsuz etkiledi. Özetle finansal olarak zor bir yıldı. Ama buna rağmen Eskişehir sanayisi dinamik yapısıyla, vefakâr işverenleri ve çalışanlarıyla özellikle ihracatta önemli başarılara imza attı. Eskişehir’in en büyük avantajlarından biri nitelikli ihracat yapması. Türkiye ortalaması yüzde 3,8 civarındayken Eskişehir’de yüksek teknoloji ihracatı yüzde 28’lere ulaşıyor. Kişi başına ihracat gelirinde de Türkiye ortalamasının yaklaşık yüzde 30 üzerindeyiz” dedi.
