Eskişehir Kuryeler Birliği Başkanı Gökay Başar, son günlerde gündeme gelen esnaf motokuryelerin ücretlerine yüzde 47’ye varan artış yapıldığı, kuryelerin aylık brüt kazancının 118 bin liraya kadar çıktığı yönündeki açıklamalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Başar, açıklanan rakamların sahadaki gerçekliği yansıtmadığını belirterek, bu hesaplamaların kamuoyunda yanlış bir algı oluşturduğunu söyledi.
"Ciddi bir kesintiler oluyor"
Kuryelerin elde ettiği gelirin yüzde 45’inin giderlere ayrıldığını belirten Başar, yapılan bir ankette 100 kişiden sadece 5’inin yüksek rakamlara ulaştığını söyledi. Başar, “Bu hesaplamalar total kazanç üzerinden yapılıyor. Oysa biz saatlik ya da paket başı çalışan insanlarız. Bu kazançlar bu şekilde bölündüğünde ortaya çıkan rakamlar çok daha düşük oluyor. Üstelik açıklanan rakamlar brüt rakamlar. Bu paraları kazanan çok çok az sayıda insan var. Onlara da bakarsanız, her gün en az 15-16 saat, ay boyunca izin yapmadan çalışarak ancak bu rakamlara ulaşabiliyorlar. Ayda 500 saate yakın çalışmanız gerekiyor. Bir de bu kazancın yaklaşık yüzde 45’i zaten gider. Bağ-Kur’umuzu kendimiz ödüyoruz, gelir vergisi ödüyoruz, KDV ödüyoruz, damga vergisi ödüyoruz. Yakıt, yemek, motor bakımı, muhasebeci derken zaten ciddi bir kesinti oluyor. Yani diyelim ki 100 bin lira kazandınız, elinize geçen para en fazla 50-55 bin lira. Bu yüzden ‘kuryelerin maaşı 100 bin lirayı geçti’ söylemi gerçeği yansıtmıyor. Eskişehir’de yaptığımız ankette, 100 kişiden yalnızca 5’i bu rakamlara ulaşabildiğini söyledi. Onlar da günde 15-16 saat çalışan insanlar” dedi.
"Stresin üstüne bir de geçim derdi ekleniyor"
Hava şartları ve kuryelere yönelik mobingin etkisiyle kazaların arttığını söyleyen Başar, mevcut düzenlemelerin yeterli olmadığını belirtti. Başar, “Eskişehir’de dün gece hava eksi 14 dereceydi. Bu soğukta 12-15 saat motor sürmek inanılmaz zor. Buzlanma var, hastalanıyorsunuz, kaza riski çok yüksek, konsantrasyon ciddi şekilde dağılıyor. Edindiğimiz bilgilere göre 2025 yılında Türkiye’de 44 kurye hayatını kaybetti. Son 4 yılda ise 300’den fazla resmi ölüm var. Fiziksel ve psikolojik olarak çok zor bir işten bahsediyoruz. Yasal olarak gönderim süreleri kaldırıldı deniyor ama sistem sizi yine hız yapmaya itiyor. Firmalar ’30 paket atarsan şu kadar, 50 paket atarsan bu kadar kazanırsın’ diyor. İnsanlar ’50 paket atmazsam aç kalırım, kiramı ödeyemem’ diye düşünüyor. Bunun bir de mobbing boyutu var. Firma tarafından ‘hadi acele edin’ baskısı, müşteriden ‘nerede kaldın’ diye bağırmalar, iş yerini arayıp şikâyetler, trafikte kötü muamele… Tüm bu stresin üstüne bir de geçim derdi ekleniyor. Düzenlemeler ise yeterli değil. Zorunlu P1 yetki belgesi çıktı ama biz bu belgenin eğitimini almadık. Sadece parasını ödeyip belge aldık. Bizim talebimiz şu: Her ilde güvenli sürüş eğitimleri verilsin. Ehliyeti olan herkes, tecrübesi var mı yok mu bakılmadan bu işe başlayabiliyor. Bu da ‘ayda 100 bin lira kazanılıyor’ algısıyla birleşince, tecrübesiz insanlar hızla bu işe yöneliyor.
