Uzman Klinik Psikolog Gonca Malkoç Arı, sınav dönemlerinde öğrencilerde görülen kaygının tamamen olumsuz bir durum olmadığını belirtti. Arı, sınav öncesinde hissedilen belirli düzeyde kaygının öğrencilerin performansını artırabileceğini, ancak bu kaygının yoğunlaşması halinde sorun haline gelebileceğini ifade etti.
Kaygının insan yaşamının doğal bir parçası olduğunu dile getiren Arı, kontrol edilemeyen kaygının hem akademik başarıyı hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Sınav Kaygısı Nedir?
Sınav kaygısının, öğrencinin sahip olduğu bilgi ve beceriyi gerçek potansiyelinin altında sergilemesine neden olan yoğun bir endişe hali olduğunu belirten Arı, özellikle ergenlik dönemindeki öğrencilerde bu durumun daha sık görüldüğünü ifade etti.
Arı, öğrencilerin zihnini meşgul eden olumsuz düşüncelerin konsantrasyonu zayıflattığını belirterek, “Sürekli ‘Ya başaramazsam’ ya da ‘Ya rezil olursam’ gibi düşünceler öğrencinin dikkatini dağıtır. Bu durum bilgiyi hatırlamayı zorlaştırır ve sınav performansını düşürür” dedi.
Hangi Durumlarda Sorun Haline Gelir?
Sınav kaygısının bazı durumlarda profesyonel destek gerektirebileceğini belirten Arı, özellikle uzun süre devam eden yoğun kaygı belirtilerine dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
Arı’ya göre şu durumlar kaygının sorun haline geldiğini gösterebilir:
Günler hatta haftalar öncesinden başlayan yoğun endişe
Uykusuzluk, mide bulantısı ve karın ağrısı gibi fiziksel belirtiler
Ders çalışmayı sürekli erteleme veya tamamen kaçınma
Sınav anında zihnin boşalması
Bu belirtilerin kişinin günlük yaşamını da etkilemeye başlaması durumunda kaygı bozukluğundan söz edilebileceğini belirtti.
Ailelere Önemli Uyarılar
Klinik uygulamalarda en sık karşılaşılan kaygı sorunlarının yaygın kaygı bozukluğu, panik atak, sosyal kaygı ve obsesif kompulsif belirtiler olduğunu dile getiren Arı, sınav dönemlerinin bu sorunları tetikleyebildiğini ifade etti.
Aile tutumlarının sınav kaygısı üzerinde büyük etkisi olduğunu vurgulayan Arı, sürekli başarı baskısı ve kıyaslamanın öğrencilerin kaygısını artırdığını söyledi.
Destekleyici Yaklaşım Kaygıyı Azaltıyor
Arı, ailelerin çocuklarına anlayışlı, destekleyici ve süreç odaklı bir yaklaşım sergilemesinin kaygıyı önemli ölçüde azaltabileceğini belirterek, sınav kaygısı ve kaygı bozukluklarının uygun destek ve tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınabileceğini ifade etti.
