Uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alan ve milyonlarca vatandaşı ilgilendiren vatandaşlık maaşı uygulamasında önemli bir aşamaya gelindi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla başlatılan çalışmalarda, sistemin kapsamı ve uygulama takvimi büyük ölçüde netleşti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların koordinasyonunda yürütülen çalışmalar Ekonomik Koordinasyon Kurulu (EKK) toplantılarında da ele alınıyor. Amaç, mevcut sosyal yardım sistemini daha düzenli, sürdürülebilir ve adil bir yapıya kavuşturmak.
Vatandaşlık maaşı nedir?
Vatandaşlık maaşı, resmi adıyla Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, gelir seviyesi belirli bir düzeyin altında kalan hanelere düzenli nakit destek sağlanmasını öngören yeni bir sosyal yardım modeli olarak planlanıyor. Bu sistemle, geçici ve parçalı yardımlar yerine, hanelerin aylık gelirini belirli bir seviyeye tamamlayan kalıcı bir destek mekanizması oluşturulması hedefleniyor.
Sosyal yardımlar tek çatı altında toplanacak
Yeni modelin en dikkat çeken yönlerinden biri, halihazırda farklı kurumlar tarafından yürütülen sosyal yardım programlarının gözden geçirilerek tek bir sistem altında toplanması. Böylece; yardımların mükerrer dağıtılmasının önüne geçilmesi, gerçek ihtiyaç sahiplerinin daha net tespit edilmesi, devlet desteklerinin daha şeffaf ve sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Pilot uygulama Haziran ayında başlayacak
Edinilen bilgilere göre, vatandaşlık maaşı uygulamasının 2026 yılı haziran ayında pilot illerde başlatılması planlanıyor. Pilot uygulama sürecinde sistemin işleyişi, başvuru kriterleri ve ödeme mekanizması test edilecek. Pilot sürecin tamamlanmasının ardından, uygulamanın kademeli olarak tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Meclis’e yasa teklifi geliyor
Düzenlemenin hukuki altyapısı için hazırlanan taslağın önümüzdeki aylarda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor. Yasa teklifinde; kimlerin vatandaşlık maaşından yararlanabileceği, gelir kriterlerinin nasıl belirleneceği, ödeme tutarları ve periyotları denetim ve güncelleme mekanizmaları gibi başlıkların netleştirilmesi öngörülüyor.
Kimler Kapsamda Olacak?
Yeni sistemde özellikle; geliri yetersiz aileler, yaşlı vatandaşlar, en düşük emekli maaşıyla geçinenler, çalışmasına rağmen yoksulluk sınırının altında kalan haneler
öncelikli gruplar arasında yer alacak. Yetkililer, yaşlı nüfusun artan bakım ve gelir ihtiyaçlarının da sistemde özel olarak ele alınacağını belirtiyor.
Bakan Işıkhan’dan dikkat çeken açıklama
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, daha önce yaptığı değerlendirmede yeni sosyal destek modeline ilişkin şu ifadeleri kullanmıştı: “Genel Sağlık Sigortası ile tüm nüfusu güvence altına aldık. Şimdi de aileleri ve yaşlı vatandaşları sosyal güvenlik şemsiyesi altına almak zorundayız.” Bu açıklama, vatandaşlık maaşının uzun vadeli ve yapısal bir sosyal politika hamlesi olarak kurgulandığını gösteriyor. Vatandaşlık maaşı modeliyle, kısa süreli yardımlar yerine düzenli, öngörülebilir ve gelir tamamlayıcı bir sistem kurulması amaçlanıyor. Yetkililer, sistemin bütçe disipliniyle uyumlu ve veri temelli bir yapıda olacağını vurguluyor.
