Son dönemde birçok işletmenin kredi kartı komisyonundan kaçınmak için müşterilerini IBAN’a yönlendirmesi, beraberinde hukuki ve mali riskleri de gündeme taşıdı. Özellikle açıklama kısmı boş bırakılarak yapılan transferlerin, ilerleyen süreçte farklı şekillerde yorumlanabileceği belirtiliyor.
Açıklama kısmı neden kritik?
Hukukçulara göre IBAN ile yapılan her para transferi, hukuki açıdan bir “sebebe dayalı işlem” niteliği taşıyor. Yani gönderilen paranın hangi amaçla gönderildiğinin açıkça belirtilmesi gerekiyor. “Kira bedeli”, “araç tamiri ücreti”, “kapora”, “özel ders bedeli” gibi ifadeler yazılmadığında, taraflar arasında doğabilecek bir uyuşmazlıkta ödeme farklı bir hukuki zeminde değerlendirilebiliyor. Açıklamasız gönderilen tutar, borç ödemesi olarak kabul edilebiliyor ya da ticari kazanç şüphesi doğurabiliyor. Düzenli ve yüksek tutarlı para girişleri ise vergi denetimlerinde kayıt dışı gelir olarak incelenebiliyor.
Şahsi hesap riski büyütüyor
Uzmanlar, mal ve hizmet alımlarında mutlaka işletmeye ait resmi banka hesabının kullanılması gerektiğini vurguluyor. İşletme yerine şahsi IBAN’a yapılan ödemeler, hem tüketici hem de satıcı açısından ileride sorun yaratabiliyor. Bankaların şüpheli işlem bildirimleri ise Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından değerlendiriliyor. Kaynağı belirsiz, sık ve yüksek tutarlı işlemler; suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı şüphesi kapsamında incelemeye alınabiliyor.
Belge almayan da sorumlu
Vergi mevzuatı gereği, mal veya hizmet karşılığında fatura ya da fiş düzenlenmesi ve alınması zorunlu. Son düzenlemelerle birlikte belge düzenlemeyen ya da almayan taraflara uygulanan özel usulsüzlük cezalarının artırıldığına dikkat çekiliyor.
Uzmanların önerileri net
IBAN transferinde açıklama mutlaka yazılmalı, bilinmeyen veya teyit edilmemiş hesaplara para gönderilmemeli, ve işletmelerde şahsi değil, kurumsal hesap tercih edilmeli. Ödeme karşılığında ise her zaman yasal belge talep edilmeli. Basit görünen bir para transferi, ileride ciddi mali yükümlülüklere ve hukuki süreçlere dönüşebiliyor.
