İnsani ilişkilerimizde Peygamberimiz (sav) efendimizin ' Kişi kendi kusurlarını araştırmaktan başkalarının kusurlarını araştırmaya zaman bulamaz ' buyurmaktadır. Başkalarının kusurlarıyla meşgul olmamak lazımdır. Gönül kırmak Kabe'yi yıkmak gibidir. Kabe'yi Azer oğlu İbrahim yapmıştır. Fakat insanın kalbini Allah yapmıştır. Allah'ın yaptığını kırmamak gerekir.

'Bir kez gönül yaptın ise, bu kıldığın namaz değil.
Yetmiş iki millet dahi, elin yüzün yumaz değil.
Bir gönül yaptnı ise, er eteğin tuttun ise,
Bir kez hayır ettin ise, binde bir ise on değil.
Yol odur ki doğru vara, göz odur ki hakkı göre.
Er odur ocakta dura, yüceden bakan göz değil.'
Yunusemre
Müslüman odur ki; 'Müslüman elinden ve dilinden emin olan kişidir.' buyuran Allah Rasûlünün insanî, beşerî ilişkilerini örnek almamız gerekmektedir. Allah Rasûlü incinmiştir ama kimseyi incitmemiştir. Üzülmüştür ama kimseyi üzmemiştir. Erkeklerle, kadınlarla, çocuklarla ilişkilerinde nezaketi, zarafeti hüsnü maşeret içerisinde davranış sergilemişler. Hz. Peygamber (sav) hayatı boyunca kaba davranış sergilediği görülmemiştir. İnsanî ilişkilerinde özellikle merhameti, şefkati, sevgiyi ön planda tutmuştur. Bir defasında çocuklarla bir arada olduğunda rivayet edilir ki; Hz. Hüseyin'i öperken bir bedevi gelir ve Allah Rasûlüne şöyle seslenir. Siz çocuklarla bir arada olup çocukları öper misiniz? der. Allah Rasûlü cevap vermeden sözüne devam eder. Benim on tane çocuğum var ama hiç birini öpmedim dedikten sonra Allah Rasûlü o şahsa der ki; 'Allah senin gönlünden, kalbinden merhameti, sevgiyi, şefkati çekip çıkarmış ben ne yapabilirim.'
Günümüzde, özellikle şu günlerde insanî ilişkilerimizde daha çok hoşgörülü, saygılı, merhametli ve şefkatli olmalıyız. Gönül kıranlardan değil, gönül yapanlardan olalım.

'Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım.
Sevelim, sevilelim dünya kimseye kalmaz.'

Dünyada ebedi kalamayacağımızı düşünüp davranışlarımızı gözden geçirelim. 'Sen doğduğunda herkes güldü sen ağladın. Sen öyle bir hayat yaşa ki, sen öldüğünde herkes ağlasın. Sen gideceğin yere güle güle git. Arkandan desinler ki ne iyi, ne güzel, ne nazik, ne efendi bir insandı (kuldu). Kimseyi incitmedi, kimseyi üzmedi desinler.' Arkada kalanlar böyle söylesinler. Senin insanî ilişkilerinin güzelliğinden bahsetsinler. 'Sakın ha! kendini çek, çevir gidişin, gelişin gibi olmasın.' Ağlayarak dünyaya geldin, ağlayarak dünyadan ayrılma, üzüntülü, pişmanlıklarla dolu bir hayatı sonlandırma. Ah vah deme ki insan olduğunu unutma bir gün bu hayatın son bulacağını unutma. Başkalarının ayıbını, kusurunu görmede zifiri karanlık gibi olalım. Kendi kusurlarımızı görmede zeval gibi olalım. Sevgiyle kalın, hoşçakalın. Cumanız mübarek olsun.