Geçtiğimiz aylarda 2018'de Suriye'den 509 bin dolara ithal edilen 4 bin ton patatesin, gümrükte kontrol edilmeden tüketiciye sunulduğu iddia edilmişti. Bu iddia ülke gündemini bir süre meşgul etmiş daha sonra yerini her zaman olduğu gibi suni gündemlere bırakıp unutulup gitmişti. Geçtiğimiz gün okuduğumuz bir haber bu tehlikenin aslında hep var olduğunu ve devam ettiğini gösterdi. Çünkü hala söz konusu ülkelerden gelen ithal ürünlerin analizlerinin yapılmadığı iddia ediliyor.
Hatırlanacağı üzere geçen yıl (2018) Suriye'den ithal edilen 4 bin ton patatesin, gümrükte herhangi bir analize tabi tutulmadan iç piyasaya sürüldüğü iddia edilmişti. Oysa ithal edilen her bir ürünün gümrükten geçebilmesi için, yapılacak analizlerin ayrı mevzuatları bulunuyor. Ancak, geçen yıl Suriye'den alınan patateslerin analiziyle ilgili herhangi bir mevzuat oluşturulmadı. İddialara göre iç savaştaki Suriye'den 509 bin 176 dolara ithal edilen bu patatesler, kontrol edilmeden Türkiye'ye girdi. Üstelik patates gibi kuru soğan için de herhangi bir mevzuat oluşturulmadığı konuşulmuştu.
ANALİZLERİN NE KADARI YAPILIYOR?
Suriye'den 2018'de ithal edilen soğanlar 70 bin dolara mal olmuştu. 2019'da yapılan patates ve soğan ithalatında ise ilgili mevzuatlar oluşturuldu ve buna uygun alım yapılmaya başlandı. Gümrüğe gelen ürünlere uygunluk raporu verildikten sonra, patatesin numuneleri Mersin'e, soğanların numuneleri de İstanbul'a gönderilip inceleniyor. Onay süresine kadar geçen karantina süreci ve pestisit analizleri soğanda 24-36 saat arasında tamamlanırken, patateste bu süre bir haftaya kadar çıkabiliyor. Ancak her ürün için farklı aşamalardan oluşan bu analizlerin ne kadarının yapılıp ne kadarının yapılmadığı hala soru işareti.
Çünkü son dönemde Mısır'dan ithal edilen ve tanzim adı altında büyük marketlerde kilosu 2 TL'den satılan kuru soğanların ya içinin yumuşak çıkması ya da çürük olması, yurttaşın şikayetine yol açtı. Bu ürünlerin tüketime elverişli olmadığını düşünenler soğanların bir türlü pişmediğinden de yakınıyor.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Ahmet Atalık, 2019 sonuna kadar bu tip sorunların yaşanmaya devam edeceğine dikkat çekmişti. Basına yansıyan haberlere göre Atalık, yerli soğanların da geçen yıl hasat zamanı yaşanan yağışlardan dolayı uzun süre ıslak kaldığını, bu yüzden de mantari hastalıklar görüldüğünü aktardı.
UZMANLARDAN 3 ÖNERİ
Uzmanlar ise bu konuda oldukça net önerilerde bulunuyor. Buna göre;