Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen çok yönlü, karikatür, tiyatro, heykel gibi sanatın değişik alanlarında sanatla ilgilenmiş sanatçıdır. Akarbaşı’daki Sanat Sokağı’nı gezerken, Yılmaz Büyükerşen’in kendi çizdiği ve 2023 yılında Karikatürcüler Derneği’nin düzenlediği, 49 ünlü karikatür sanatçısının Yılmaz Büyükerşen’i yorumladığı karikatürleri ile oluşturulan müzeyi gezdim. Büyükerşen’in sanatçı yönü üzerinde çok az durulduğu kanısındayım.

Yılmaz Büyükerşen’in ilk ilgilendiği sanat alanı karikatürdür. Bunu kendisi ile “Zamanı Durduran Saat” kitabına söyleşi yapan Cemalettin N. Taşcı, evlerinin Halkevi’nin yakınında olması ile başladığını, ünlü karikatürcü Cemal Nadir, Ramiz Gökçe ve Ratip Tahir Burak’ı karikatürlerini, evlerine giren gazetelerde gördüğünü, Ratip Tahir’in karikatürlerini kesip biriktirdiğini anlatıyor, diyor.

Yılmaz Büyükerşen, karikatüre 14 yaşında başladığını, 16 yaşında Halkevi’nde kişisel sergisini açtığını, aynı zamanda da Sakarya gazetesinde karikatürlerinin yayınlandığını biliyoruz. Hatta, “Karikatürler ile Yılmaz Büyükerşen” sergisinin açılışında “Halkevi’nde açtığım ilk sergimde, sergimi gezenlerin portrelerini çizdim. İlk parayı karikatürden kazandım”diye anlatmıştı. Büyükerşen’in karikatürcülüğü o 16 yaşında kalmıyor. Halkevleri kapanmadan 1950 öncesi Halkevinde Pertev Ertün, Beytullah Heper Rüştü Yetilmezer ile Eskişehirli karikatürcüler olarak sergi açtıklarında da onu görüyoruz. 1952 yılında İstanbul’da yayınlanan ünlü “Resimli Hikayeler” mecmuasında ve aynı yıl İlhan Selçuk ve Turhan Selçuk kardeşlerin yayınladığı “41Buçuk” mizah dergisinde karikatürleri yayınlanıyor. Yılmaz Büyükerşen aynı yıllarda bir taraftan da yerel gazetelerde karikatürleri, daha çok yerel yöneticilerin portrelerini çiziyor. 1953 yılında sahipliğini Zeki Mamuh, Fethi Yurtsever ve Kemal Akdeniz’in üstlendiği, Eskişehir’de haftalık mizah gazetesi “Saksağan” yayınlanıyor. Büyükerşen burada da güncel karikatürler çizdiğini görüyoruz. Bu gazete uzun ömürlü olmayınca 1955 yılında Yılmaz Büyükerşen 11 sayı sürdüreceği kendi “Çimdik” mizah gazetesini çıkarıyor. O zaman yaşı 19’dur. Yılmaz Büyükerşen aynı yıl (1955) Hürriyet Gazetesinin Pazar ekinde de karikatürleri yayınlanıyor.

Yılmaz Büyükerşen’in spor karikatürleri de vardır. Bunlardan biri Dünya Serbest Güreş Şampıyonumuz Ali Yücel İsveç’de bir mağazadan saat çalma suçlaması ile 1952 Helsinki Olimpiyatları’na katılamıyor. O günler Naci Gelendost’un yayınladığı Anadolu gazetesi için bu olay ile ilgili Büyükerşen’den karikatür istemesi üzerine Büyükerşen karikatürde; basını temsil eden bir güreş minderi, güreş minderinin üzerinde sırtüstü yatmış vazıyette Ali Yücel’in üzerine oturmuş kolları, ayakları olan bir saat, çiziyor ve altına da “Tuş” diye yazıyor. Spor karikatürlerini o gazetede bir müddet sürdürüyor. 1957 yılında İlhan ve Turhan Selçuk kardeşlerin yayınladığı Aziz Nesin gibi ünlü yazar ve çizerlerin bulunduğu ünlü “Dormuş” dergisinde de karikatürleri yayınlanıyor. O yıllarda Büyükerşen Aziz Nesin, Surıri Gümen’lerle mektup dostluğu kurmuş, zaman zaman karikatür sanatı üzerine yazışmışlar.

Yılmaz Büyükerşen 1960’lı yıllarda da Eskişehir’in önde gelen karikatürcülerinden biridir. Hatta öncülük ederek, Eskişehir’deki sergilerinin dışında İstanbul’daki ünlü karikatürcülerinde bulunduğu Eskişehir’de sergiler açıyor. Bunlardan biri 1962 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in açılışını yaptığı karma karikatür sergisidir. O yıllarda Yılmaz Büyükerşen’in karikatürlerini daha çok Eskişehir İktisadi ve Ticarili İlimler Akademisi (İTİA) öğrencilerin yıl sonu yıllıklarının hazırlanmasında görürüz. Daha sonraki yıllarda, öğretim üyeliği sırasında da Prof.Dr. Orhan Oğuz, Prof.Dr. San Özalp gibi akademik çevresindeki dostlarının karikatürlerini çizdiğini de görüyoruz.

1996 yılında 30 karikatürcü bir araya gelip Eskişehir Devlet Güzel Sanatlar Galerisinde Eskişehirli Karikatürcüler sergisi açıldığında Yılmaz Büyükerşen’de bir karikatürüyle yer almıştı o sergide. Büyükerşen’in son karikatürlerini Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde AKP’li Tepebaşı Belediye Başkanı Tacettin Sarıoğlu ve Eskişehir Mimarlar Odası Başkanı ile tartışmasından sonra basında yayınlanan “Mimarlık bir sanattır” dediği karikatürü yayınlanmıştı. Esasında Yılmaz Büyükerşen, karikatürden uzaklaşmış değildir yine de onu bir dönem karikatür ile ilgilenmiş Abdi İpek, Vedat Dalokay, Ayhan Işık gibi “Yan Çizenler” sergisine almışlar bir de kitabı yapılmıştı.