Eskişehir’de hayırseverler, Osmanlı'dan günümüze uzanan 'zimem defteri' geleneğini yaşatarak mahalle bakkallarındaki veresiye defterlerini satın alarak ihtiyaç sahiplerinin borçlarını kapatırlardı…
"Zimem” geleneği, Osmanlı'dan günümüze uzanan çok kıymetli bir miras…
Ancak çok kullanılan bir söz değil…
Çoğunuzun anlamını bildiğini sanmıyorum…
“Zimmet” kelimesinin çoğul hali olan zimem, borç anlamına gelmektedir…
Zimem defteri de bu borçların yazılı hale getirildiği defter anlamına geliyor. Osmanlı zenginlerinin, borçlarını ödeyemeyen vatandaşlara bu şekilde yardımcı olduğu biliniyor…
Osmanlı döneminden günümüze ulaşan ve ihtiyaç sahiplerinin borçlarının ödendiği "zimem defteri" geleneği özellikle ramazan ayı dolayısıyla yeniden canlandırılmakta…
“Zimem Defteri”, Osmanlı döneminde bakkal ve manav gibi esnafların veresiye defteri olarak kullandığı bir defterdir. Ramazan ayında hayırseverler, bu defterlerden rastgele sayfalar seçerek borçları öderdi. Bu yardım, borçlunun kim olduğunu bilmeden yapılırdı, böylece yardım eden de edilen de birbirini tanımazdı…
“Bu dönemde artık veresiye defteri kalktı” diye düşünenler olabilir…
Azda olsa yine var…
Özellikle bazı kırsal mahallelerde bakkal, manav, kasaplar “zimen defteri” yani veresiye uygulama geleneğini hala sürdürüyorlar…
* * *
Babam Devlet Demiryollarından bugünkü adıyla TÜRASAŞ’dan emekli olduktan sonra Odunpazarında bakkal dükkanı açtı…
60’lı yılların sonu 1970 yılının başıydı. O yıllarda kredi kartı uygulaması yoktu…
Ya peşin alınır ya da veresiye defterine yazılırdı…
Babamın da kalın veresiye defteri vardı…
Her kişi için 4-5 sayfa ayrılır, alınanlar o sayfalara yazılırdı...
Aybaşında borçlu, borcunun ya tamamını kapatır ya da; “Lütfi Bey bu ay biraz sıkışığım. Borcumun yarısını ödesem olur mu?” diye ricada bulunurdu. Babam da, “olur” dedi…
Gelecek ay borcunu kapatırken faiz falan o yıllarda bilinmezdi tabi…
İstismar edenlerde oluyordu…
Babam vefat ettikten sonra “veresiye defterini” açıp karıştırdım…
Tam olarak hatırlamıyorum ama defterde kayıtlı 100 isim varsa bunların nerede ise 25’inin borçlarını ödemediklerini gördüm…
Araştırdım…
Çoğunun mahalleden taşındıklarını öğrendim…
6 veya 7 kişiye ulaşabildim…
Onlarında durumlarının iyi olmadığını öğrenince yine rahmetli annem, “çocuklar onların ödeyecek durumları yok baksanıza evin haline. Almış kabul edelim defterden silin. Babanızın hayrı olur” demişti…
Babam öldükten sonra bir yıl daha bakkal dükkanını işlettik…
Sonrasında benim ve kardeşlerimin öğrenci olması, annem de ilkokul mezunu olduğu için hesap kitaptan çok fazla anlamaması nedeniyle kapattık…
Veresiye defterinde alış veriş yaptırarak yazdıranlar bir daha dükkana uğramadılar…
“Zimen Defteri” kapatanlar da bizim dükkana hiç uğramadılar…
BORÇLULARIN İSİMLERİ BİLE ÖĞRENİLMEDİ
Emirdağlılar Vakfı Başkanı Dr. Veli Görkem Pala ve beraberindeki gönüllü gençler, köklü bir yardımlaşma geleneğini günümüze taşıyarak örnek bir sosyal sorumluluk çalışmasına imza attı…
Pala ve gönüllü gençler, Tepebaşı ilçesine bağlı Fevzi Çakmak Mahallesi’nde gerçekleştirilen çalışma kapsamında, mahalle bakkallarındaki veresiye defterleri satın alınarak ihtiyaç sahiplerinin borçları kapatıldı…
Emirdağlılar Vakfı Başkanı Dr. Veli Görkem Pala, 'zimem defteri' geleneğini yaşatmaya devam edeceklerini ifade ederek, "Zimem geleneği, Osmanlı'dan günümüze uzanan çok kıymetli bir mirastır. Bu gelenek sayesinde hem esnaflarımız rahatlıyor hem de borçlu, durumu iyi olmayan vatandaşlarımızın üzerindeki yük hafifliyor. Emirdalılar Vakfı olarak daha önce de var olan bu geleneği yeniden canlandırdık. Esnafımızın yıllarca tahsil edemediği, daha doğrusu ödeme imkanı olmayan vatandaşlarımızın borçlarını kapattık ve defterlerin tamamını satın aldık. Böylece hem esnaflarımız rahatladı ve ticaretini sürdürebilecek duruma geldi hem de borçları nedeniyle belki de bu dükkanların önünden dahi geçemeyen vatandaşlarımızın yükü hafiflemiş oldu. Artık gönül rahatlığıyla yeniden alışveriş yapabilecekler" diye konuştu.
“İNSAN ONURUNU KORUYAN BİR YARDIMLAŞMA ÖRNEĞİ"
Vakıf Başkanı Dr. Veli Görkem Pala, Zimem Defteri uygulamasının medeniyetimizin en zarif yardımlaşma örneklerinden biri olduğuna dikkat çekerek, “Bu geleneğin temelinde insan onurunu korumak ve yardımı gizlilik içinde yapmak vardır. Gençlerimizle birlikte mahallelerimizde dayanışma ruhunu güçlendirmek istedik. Kimseyi rencide etmeden, gönüllere dokunan bir iyilik hareketi başlattık. Dayanışma kültürümüzü yaşatmaya devam edeceğiz” dedi.
* * *
Emirdağlılar Vakfı Başkanı sevgili kardeşim Dr. Veli Görkem Pala ve “zimen defteri” uygulamasına katılan gençleri canı gönülden kutluyorum…
60, 70 hatta 80’lı yılların ilk başlarında da bu uygulamayı sürdüren iş adamları vardı…
Son yıllarda görmedim ve de duymadım…
Ya artık uygulanmıyor ya da duyurulmadan sessiz sedasız yapılıyor…
Toplumsal dayanışma, toplumların birlik ve beraberlik içinde yaşamasını sağlayan en önemli unsurlardan biridir. “Zimem Defteri” geleneği..., Osmanlı döneminden günümüze kadar uzanan ve toplumsal dayanışmanın en güzel örneklerinden birisidir...
Modern dünyada, Zimem Defteri geleneğini sürdürmek ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmak daha karmaşık hale gelmiştir. Ancak, bu geleneği yaşatmak için teknolojinin sunduğu imkanları kullanabiliriz…
Ülkemizde son yıllarda yaşanan ekonomik kriz, yüksek enflasyon, başta emekli ve dar gelirlilerin yaşamlarını oldukça zorlaştırdı. Aldıkları düşük maaşlarla geçinmeleri çok ama çok zor…
Bu nedenle özellikle mahalle bakkallarına borç yapanların sayısı da giderek artıyor…
Emirdağlılar Vakfı gibi diğer vakıflar, yardım faaliyetleri yapan STK’lar, iş adamları da bu geleneği modernize ederek sürdürüp toplumsal dayanışmayı güçlendirmeliler…
Eskişehir Ticaret Odası, Sanayi Odası, Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı, Ticaret Borsası, Esnaf Odaları Birliği de bu iyilik hareketine katılarak, toplumun huzur ve mutluluğuna katkıda bulunabilirler…
* * *
KIL PAYI ÖNDE
Ocak ayında yayımlanan 14 genel seçim anketinin ortalamasında CHP yüzde 32,5 ile ilk sırada yer alırken, AK Parti yüzde 31,7 ile ikinci oldu; iki parti arasındaki fark 1 puanın altında kaldı…
Ocak ayında kamuoyuyla paylaşılan 14 genel seçim anketinin ortalaması yayımlandı. Farklı araştırma şirketlerinin sonuçlarının bir araya getirilmesiyle oluşturulan tabloda partilerin oy oranları dikkat çekti…
CHP ZİRVEDE, AK PARTİ YAKIN TAKİPTE
Ortalama sonuçlara göre CHP yüzde 32,5 ile ilk sırada yer aldı. AK Parti ise yüzde 31,7 ile ikinci sırada konumlandı. İki parti arasındaki fark 0,8 puan olarak hesaplandı. DEM Parti yüzde 8,4 ile üçüncü sırada yer alırken, MHP yüzde 7,0 oranında göründü. İYİ Parti'nin ortalaması yüzde 5,2 olarak açıklandı.
DİĞER PARTİLERİN ORANLARI
Zafer Partisi yüzde 3,6- Anahtar Parti (ANP) yüzde 3,1- Yeniden Refah Partisi yüzde 2,9- Saadet Partisi yüzde 1,8 ve Türkiye İşçi Partisi yüzde 1,2 oranında ölçüldü…
"Diğer" partilerin toplamı ise yüzde 2,6 olarak kaydedildi.
14 ŞİRKETİN VERİLERİ KULLANILDI
Ortalama; ALF, Ankara Creative Strategy, Areda Survey, ASAL, DİEN, GENAR, Gezici, Gündemar, İVEM, KONTAK, Optimar, Refleks Veri, SONAR ve THEMIS araştırma şirketlerinin Ocak ayında yayımladığı anketler baz alınarak oluşturuldu.
