‘İki kulak bir ağız var. İki dinleyip bir konuşalım.’ sözünü küçüklüğümde duymuş ve çok etkilenmiştim. Az konuşup çok dinlemenin doğruluğunu ve insanı daha da geliştirdiğini bu sözle daha iyi anlamıştım.

Anlamak bir yana bunu anlatmak için konuştum, yazdım yıllarca. Bunları yaptım ama ne kadar başarılı olduğumu açıkça belirleyemiyorum şimdi.

Tam belirleyemesem de öğrendiğim ve yakın çevreme de sürekli telkin ettiğim şu iki hususu belirtmeden geçemem: “Kulak, kendi söylediğini de dinlemek içindir.”, “Dinlemekten akıl, söylemekten pişmanlık doğar.”

Evet.

Dinlemekle öğrenme olur. Bu öğrenilenler, bilgi seviyesini artırıp aklı kullanma gücünü destekler. Dinlemeyi bilmeden çok konuşan, söylediklerinden zamanla pişmanlık duyabilir.

Dinlemek, çok şeyi çözer aslında. Bir insanı dinlemek, onun sözünü ve varlığını önemsemek demek belli bir yerde. Dinlemek, karşıdakine yer açmaktır. Başkalarının dertlerini ve çözümlerini dinlemek ve bu konularda anlayış göstermek; kendimize ve karşımızdakine saygıdır aslında.

Konuşan insan bazen bilgi verir, bazen bir sıkıntısını paylaşır, bazen de hayatında iz bırakmış bir olayı anlatır. Dinleyen kişi, onun kendini ifade etmesine zaman tanır. Sözünü tamamlamasını beklemek, hemen hüküm vermemek, anlamadığımız yeri sormak… İncelik, bu küçük davranışlarda görünür.

Karşımızdaki konuşurken onu anlamaya mı çalışıyoruz, vereceğimiz cevabı mı hazırlıyoruz, tam belli değil günümüzde.

Karşımızdakinin konuşurken ne dediği çok da önemli değil gibi maalesef. Telefon konuşmalarımızda karşımızdakini dinlemeyi bir türlü beceremeyişimiz, her şeyi söylüyor aslında. Gündelik hayatta da karşımızdakinin sözünü kesmeden edemediğimiz anları bir düşünsek neler olur neler… “Leb demeden leblebiyi” anlamadaki ustalığımıza diyecek yok. “Leb demeden leblebi” diyeceğini çok iyi bildiğimizi sanıyoruz da leb demeden “leblebi şekeri” diyebileceğine hiç ihtimal vermiyoruz maalesef. Böylelikle kendi anlatacağımızı düşündüğümüzde, onun sözündeki asıl derdi kaçırabiliyoruz.

Birinin bir sıkıntı dinlerken hemen öğüt vermeye yönelebiliyoruz. ‘Takma kafana.’, ‘Boş ver.’, ‘Şöyle yap.’ vb. İyi niyetle söylenen bu sözler, çoğu kere anlatanın derdini açmasına fırsat bırakmıyor. Kişinin o anda çözüm aramaktan önce yaşadığının anlaşılmasını istediğini unutuveriyoruz çoğu kere.

Bir düşünceyi dinlemekle onu benimsemenin ayrı şeyler olduğunu unutuyoruz çoğu kere. Dinlemek, aynı fikirde olmayı gerektirmez.

Dinlemek zaman ve dikkat istediğini, her an buna hazır olmayabildiğimizi de unutuyoruz. Böyle olunca muhatabımızı dinlemek de bit işe yaramıyor.

Karşımızdaki kişi(ler), özellikle son yıllarda bizi dinlemez oldu. Hepimiz bundan rahatsızız. Rahatsızız ama biz de başkasını/başkalarını dinlemiyoruz. Karşımızdakine sözünü tamamlayacak kadar zaman tanıyoruz farkına varmadan.

Karşılıklı dinle olmazsa anlaşma olmuyor. Anlaşma olmaması iletişim problemlerine yol açıyor.

Elimizden geldiği kadar dinleme becerimizi artıraım.

Dinlemeyen dinletemez; dinlemeyi öğrenelim. Çok söz söylemesek de daha çok dinleyelim ve daha çok düşünelim.

Unutmayalım.

Hemen her zaman dinlemek, söylemekten daha iyidir.

YENİGÜN GAZETESİ'NDEN ALINTIDIR.