Son 23 yıllık süreçte en düşük emekli maaşının alım gücü, altın ve asgari ücret bazında yaklaşık %55 ile %75 arasında geriledi. Emekliler, dönem başındaki kişi başına düşen milli gelirden aldıkları payda yüzde 55.8 oranında kayba uğramış.Bu son derece önemli bir kayıp. Maaşları çeyrek altın ve asgari ücret karşılığı tarihi seviyelere indi…
Ekonomik verilere yansıyan spesifik kayıplar şu şekilde:
-Altın Bazlı Kayıp: 2002 yılında en düşük emekli maaşı ile 7 çeyrek altın alınabilirken, günümüzde bu rakam ortalama 1.8 çeyrek altına kadar düşmüştür. Bu durum, emeklinin altın karşısındaki alım gücünün yaklaşık %75 oranında eridiğinigösteriyor...
-Asgari Ücrete Oranı: İktidarın ilk yıllarında en düşük emekli maaşı asgari ücretten yüksekken veya asgari ücret seviyesine yakınken, günümüzde asgari ücretin %65'i civarına kadar geriledi…
-Milli Gelirden Alınan Pay: 2002-2025 yılları arasında kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla büyümesine rağmen, emekli maaşlarının milli gelire oranı yüzde 55.8 oranında kayba uğradı…
28 Mayıs 1999'da kurulan 57. ANASOL-M iktidarının son yılında en düşük emekli maaşı 228 lira, en düşük asgari ücret 174 liraydı. Oran olarak düşünüldüğünde, asgari ücretin yüzde 131,03'üne denk geliyordu…
AK Parti'nin iktidarı devraldığı 19 Kasım 2002'den haftalar sonra yeni bir zam daha yapıldı ve emekli maaşı 332 lira olurken, asgari ücret 226'ya yükseltildi. İki ücret arasındaki fark (yüzde 146,9) neredeyse 1,5 kattı…
SSK 4A en düşük emekli maaşının asgari ücret üzerindeki üstünlüğü 2016 yılına kadardevam etti. 2016'da 1.301 TL olan asgari ücret, 1.265 TL'lik emekli maaşını geride bıraktı…
5 MİLYON EMEKLİ EN DÜŞÜK
MAAŞLA GEÇİNİYOR
Türkiye’de kişi başına düşen milli gelir artarken, emeklilerin bu büyümeden aldığı pay yıllar içinde hızla geriledi. 2002 yılında en düşük işçi emekli aylığı kişi başına gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 56’sına karşılık gelirken, 2025 yılında kişi başına GSYH’nin yaklaşık yüzde 24.75’ine kadar düştü. Böylece 23 yılda emeklinin milli gelirden aldığı payda yaklaşık yüzde 55.8 oranında kayıp yaşandı.
Yaklaşık 16 milyon emeklinin yaşadığı Türkiye’de, 4 milyon 917 bin kişi en düşük emekli aylığıyla geçinmek zorunda. 2026 yılı için geçerli olacak emekli aylıkları ise yüksek enflasyon ve artan hayat pahalılığı karşısında emeklilerin yaşadığı gelir kaybını telafi etmektençok uzak…
KIŞI BAŞINA GELIR ARTTI, EMEKLI PAYI DÜŞTÜ
AKP’li yıllar boyunca kişi başınadüşengelir ile emekli aylıkları arasındaki fark giderek açıldı. Türkiye’de kişi başına milli gelir artarken emeklilerin bu gelirden aldığı pay belirgin biçimde gerilerde kaldı...
2002 yılında kişi başına aylık GSYH 457 TL iken, en düşük emekli aylığı 257 TL düzeyindeydi. En düşük emekli aylığı, kişi başı GSYH’nin yüzde 56’sına denk geliyordu.
2025 yılına gelindiğinde emekli aylığının kişi başına gelire oranı yüzde 26.80’e düştü; 2025’te kişi başına aylık GSYH yaklaşık 58 bin 460 TL’ye yükselirken, en düşük emekli aylığı (2025’in ilk altı ayında 14 bin 469, ikinci altı ayında 16 bin 881 TL) ortalaması 15 bin 675 TL oldu…
Emeklilerin kişi başı milli gelirden aldığı pay, yıllar içinde giderek önemli ölçüde azaldı. Şayet yüzde 56’lık oran korunsaydı, en düşük emeli maaşıbugün32 bin 737 lira olacaktı, oysa şu anda 20 bin lira civarında…
Genel olarak baktığımızda 2002 yılında 257 TL olan en düşük emekli aylığı 2026 ocak itibarıyla 20 bin TL’ye yükseldi. Ancak aynı dönemde asgari ücretteki artış çok daha hızlı gerçekleşti. 2000’li yılların başında emekli aylıkları asgari ücretin üzerindeyken, yıllar içinde bu denge emekliler aleyhine bozuldu…
Emeklilerin milli gelirden aldığı paydaki gerileme, asgari ücret karşısındaki konumlarında da net biçimde görülüyor. 2000’li yılların başında en düşük emekli aylığı, asgari ücretin yaklaşık 1.3 katı düzeyindeydi. Bu oran yıllar içinde geriledi; 2016’da emekli aylıkları asgari ücretin altına düştü, 2026 itibarıyla en düşük emekli aylığı asgari ücretin yaklaşık yüzde 70’i seviyesine kadar indi…
AÇLIK SINIRI HEM EMEKLIYI
HEM ASGARI ÜCRETLIYI AŞTI
TÜRK-İŞ’in Aralık 2025 açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasına göre, dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 30 bin 143 TL oldu. 2026 yılı için belirlenen 20 bin TL’lik emekli aylığı açlık sınırının altında kaldı…
Barınma, ulaşım, eğitim, sağlık ve diğer temel ihtiyaçların da eklenmesiyle birlikte yoksulluk sınırı 98 bin 188 TL’ye yükseldi. 20 bin TL düzeyindeki en düşük emekli aylığı, açlık sınırının yaklaşık 10 bin TL altında kaldı…
AVRUPA'DA EMEKLILIK
Hani Avrupa Türkiye’yi kıskanıyor ya(!)
Bakın Avrupa’daki emekliler ile Türkiye’deki emeklilerin aldıkları emekli maşları karşılaştırdığımda, gerçekten Avrupa’da yaşayan emekliler, “bu emekli maaşlarıyla nasıl geçiniyorsanız sırrını da bize de söyleyin. Bizde emekli maaşlarımızla zar zor geçiniyoruz” diyorlar…
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) 23 Mart 2024 tarihli "Avrupa’da ve Türkiye’de Emeklilerin Durumu" çalışmasında, Avrupa Birliği ülkelerinde emeklilerin aylık kazançları Türkiye ile kıyaslandı…
Euro cinsinden emekli aylığının Türkiye’de 2012 ve 2021 arasında yüzde 33,6 azaldığı belirtildi…
AB'YE ADAY ÜLKELER DIPTE
En alt sıradaki Arnavutluk'un yanı sıra diğer AB'ye aday diğer ülkeler de en düşük ortalama emekli maaşlarına sahip:
-Türkiye (2 bin 942 euro)
-Bosna-Hersek (3 bin 41 euro)
-Sırbistan (3 bin 486 euro)
-Karadağ (3 bin 962 euro)
Görüldüğü gibi Türkiye, emekli maaşında en düşük seviyede yer alıyor...
“TÜİK’İN RAKAMLARINA İNANMIYORUZ”
Türkiye Emekliler Derneği Eskişehir Şube Başkanı Muhsin Dilbaz, emeklilerin almış oldukları maaşlarla geçinemediğini belirterek, “23 yılda emekli, çalışan, memur yüzde 200 hak kaybına uğradı. Bunun sorumluluğunu hep çalışanlara, hep emeklilere yüklemek çok adaletsiz bir durum” dedi…
Haklı mı?
Evet…
Çok eskiye gitmeye gerek yok…
Bırakın 25 yıl öncesini, 5 yıl önceki emekli maaşımıbilearar oldum…
Bu gelir adaletsizliği ve bu gidişat devam ederse 2027 yılında 2026 yılını bile arar hale geleceğiz...
* * *
