Hoş geldiniz VIP Haramzade Tiyatrosu'na!
Ankara kulislerinde dolaşan iddia oldukça manidar: "Beni alırsanız konuşurum, konuşursam da alayınızı yakarım!"
Demek ki mesele yalnızca yolsuzluk değil; konuşulursa kimlerin yanacağı meselesi. Birbirinin sırtını sıvazlayanlar, işin ucu kendilerine dokununca birden itirafçı kesilme tehdidinde bulunuyor. Dün suskunlukla korunanlar, bugün konuşmakla tehdit ediyor.
Peki, bu ülkede adalet kimin için, nasıl işliyor?
Biraz hafızamızı tazeleyelim.
Yıl 1997. Gaziantep'te bir dükkândan baklava çalan çocuklar, hukuk tarihine "Baklava Çalan Çocuklar Davası" olarak geçti. Çocuklara verilen cezalar kamuoyunda büyük tartışma yaratmıştı. Büyük olana 9 yıl, diğerlerine 6'şar yıl hapis cezası verilmişti.
Hırsızlık elbette suçtu. Peki, suçun büyüklüğüyle cezanın ağırlığı arasında bir adalet terazisi yok muydu?
Bugün milyarlarca liralık fon vurgunları, saadet zincirleri ve yatırımcı mağduriyetleri gündemde.
Bir tarafta bir avuç baklava çalan çocuklar, diğer tarafta milyonların birikimini buharlaştıran finansal düzenekler...
Üstelik şimdi bir de paraları geri getirme, zararı karşılama ve indirim beklentileri konuşuluyor.
Baklava çalan çocuklar, "Yediklerimizi geri koyalım, bizi salın" deselerdi acaba aynı anlayışla karşılanacaklar mıydı?
Adaletin terazisi suçun ağırlığına göre mi, yoksa failin ekonomik ve siyasi gücüne göre mi tartıyor?
Asıl mesele burada başlıyor.
Pandemi dönemini hatırlayın. Vatandaş maske bulmaya çalışırken, cenazesini nasıl kaldıracağını düşünürken dönemin Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan'ın eşine ait şirketten kendi bakanlığına dezenfektan satışı yapılması ortaya çıkmıştı. Hem de piyasa fiyatının çok üzerinde.. İhalesiz. Adrese teslim.
Kamu görevini yürüten bir kişinin, yönettiği kurumla ailesinin ticari çıkarlarının kesişmesi başlı başına ciddi bir etik ve denetim sorunu değil miydi?
Sonuç ne oldu? Pekcan görevden alındı. Ancak kamuoyunun beklediği kapsamlı hesap verme süreci konusunda tatmin edici bir tablo ortaya çıkmadı.
Kendisine hizmetlerinden dolayı teşekkür edildi.
İşte VIP ayrıcalığı dediğimiz şey tam da burada başlıyor. Sıradan vatandaş için hukuk bütün sertliğiyle çalışırken, siyasi sorumluluk taşıyan isimler söz konusu olduğunda hesap verebilirlik neden bu kadar ağır aksak ilerliyor?
Üstelik bu yalnızca bir bakanın meselesi değil.
Ülkeyi tek merkezden, tek imzayla yönetme iddiasındaki bir sistemde milyarlık ekonomik skandallardan, denetim zaaflarından ve kamu kaynaklarının kullanımından yukarının haberi olmayacak öyle mi?
Haberi varsa neden gereği yapılmıyor? Haberi yoksa bu nasıl bir yönetim anlayışı?
Yetkinin merkezileştiği yerde sorumluluğun da merkezileşmesi gerekmez mi?
Fon skandalları bu soruları daha da ağırlaştırıyor. Milyonlarca yatırımcının birikimleri tartışmalı finansal işlemlerle erirken BDDK, SPK ve diğer denetim mekanizmalarının sorumluluğu da sorgulanıyor. Kim neyi denetledi, hangi uyarıyı yaptı, hangi riskleri görmezden geldi?
Bunlar aydınlatılmadan birkaç kişinin üzerine dosya kapatmak, bataklığı kurutmadan sivrisinek avlamaya benzer.
Üstelik mesele yalnızca kaybolan para da değil. Kamu kurumlarına, sermaye piyasalarına ve devletin denetim gücüne duyulan güven aşınıyor.
Vatandaş enflasyonla, borçla, geçim sıkıntısıyla boğuşurken milyarlık iddiaların muhatapları karşısında gösterilen müsamaha, toplumsal adalet duygusunu yaralıyor.
Daha da önemlisi, bu tablo iktidarın kendi toplumsal tabanında da bir ahlak sorgulamasına yol açıyor. Çünkü muhafazakâr siyasetin yıllardır kullandığı adalet, kul hakkı, emanet ve ahlak kavramları şimdi kendi pratiği üzerinden sınanıyor.
Erenköy çevresinden Hüdai Vakfı'na kadar muhafazakâr dünyada yükselen eleştiriler de bu açıdan dikkate değer. İnsanlar artık yalnızca ekonomik kayıpları değil, savunulan değerlerle yaşananlar arasındaki uçurumu sorguluyor.
Çünkü kul hakkı, yalnızca kürsülerde anlatılacak bir kavram değildir. Kamu malı da emanettir, vatandaşın birikimi de!
Sonuçta mesele baklava, dezenfektan ya da fon meselesi değil. Mesele, adaletin herkese eşit uygulanıp uygulanmadığıdır.
Bir ülkede baklava çalan çocuğa 9 yıl hapis verilirken, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin ağır etik ve hesap verebilirlik tartışmalarının muhatapları siyasi sorumluluktan sıyrılabiliyorsa orada yalnızca adalet değil, ahlak da sorgulanır.
Çünkü adaletin terazisi, güçlülerin ağırlığına göre ayarlanıyorsa o terazinin adı hukuk değil, VIP ayrıcalığıdır.
YENİGÜN GAZETESİ'NDEN ALINTIDIR.
