İnsanı değerli kılan günlük yaptığı dünyevi işler değildir. Yemek, içmek, gezmek ve eğlenmek gibi eylemler hayatımızı sürdürmemiz için gereklidir; ancak insan sadece bunlarla değerli olmaz. İnsanın “eşref-i mahlûkat” olması için daha ulvi kıymetlere sahip olması gerekir. Bu bağlamda insanı kıymetli kılan değerler, aynı zamanda toplumları da ayakta tutan esaslardır. Bunlar; iyilik, merhamet, yardımlaşma, îsâr (diğerkâmlık), empati, paylaşma, dünyanın bütün yüklerinden özgürleşerek tek ilaha kulluk etme, adalet, hakkı söyleme, kul hakkı gözetme, incitmeme ve ahlakı her ne pahasına olursa olsun koruma gibi değerlerdir.

Değerlerin bulunduğu yerde bunları inşa eden bir mekânın ve otoritenin olması da beklenir. İslami anlayışımızın ilk dönemden itibaren inşa süreci yaşadığı temel mekânlar camilerimizdir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Medine’ye hicret ettiğinde ilk olarak bir mescit inşa etmiştir. Çünkü O, her şeyin temelinde eğitimin yattığını çok iyi biliyordu. Cahiliye döneminden henüz çıkmış bir toplumu dönüştürmenin yegâne yolu camiler, vesilesi ise eğitimdi. Allah Rasûlü’nün rehberliğinde; önemsiz sebeplerle birbirini öldürebilen, güçlünün zayıfı ezdiği ve derdi sadece dünya olan insanlar, karıncayı bile incitmeyen şahsiyetlere dönüşmüştü. Yaklaşık 23 yılda meydana gelen bu dönüşümün temel zemini, Mescid-i Nebevî’de yürütülen eğitim sürecidir. Sosyologlar bir toplumun dönüşümünü 25-35 yıllık bir süreç olarak öngörürken, Hz. Peygamber’in vasıtasıyla ilk İslam toplumu, 23 yılda cahiliyeden İslami anlayışa geçiş sağlamıştır.

Rasûlüllâh (s.a.v.), camileri toplumun değişiminde birer merkez haline getirmiştir. Namaz vakitlerinde mescide sadece erkekler değil; kadınlar ve çocuklar da katılmıştır. Onlar, kılacakları namazın yanı sıra “Allah Rasûlü’nden ne öğrenebiliriz?” düşüncesine sahiplerdi. Hatta Hz. Ömer (r.a.) mescide gidemediğinde başka bir sahabiyle nöbetleşir ve Peygamberimizin anlattıklarını ondan öğrenirdi. İlmî inkişaf o kadar ilerlemişti ki zamanla bu toplumdan hafızlar, âlimler, elçiler, valiler, zekât memurları, halifeler ve komutanlar yetişmiştir.

Camiler, bir toplumun kültürel duruşunu inşa etmenin de simgeleridir. Baktığı her yerde cami, minare ve kubbe gören bir kişinin düşünce dünyası şekillenirken bu unsurlar önemli bir etkiye sahip olacaktır. Camiler, Müslümanların zihin dünyasının inşasında başat bir rol üstlenir. İnsanın, hayatında İslam’ı merkeze almamış olsa bile, belki çocukluğunda gittiği Yaz Kur’an Kursu vesilesiyle, belki de yetişkinliğinde bir yakınının cenazesi dolayısıyla yolu mutlaka camiye düşer. Bunlar olmasa da her gün okunan beş vakit ezan sesiyle camilerle temas kurar. Bunlarla birlikte, bir yer tarifi yapılırken o bölgedeki camilerin ismini zikretmek doğal bir alışkanlıktır. Dolayısıyla camilerimiz, toplumun hem belleğinde hem de günlük yaşamında yer almaya devam etmektedir. Bu yönüyle camiler, her bir Müslümanın zihin dünyasında farkında olunmadan, bilinçaltı düzeyde inşa edici kültürel bir etki bırakır.

Günümüzde her tarafta camilerimiz bulunmakta ve yenileri inşa edilmeye devam etmektedir. Her ne kadar vakit namazlarına katılım azalsa da camiler, Müslümanların en azından cuma namazları vesilesiyle haftalık toplanma alanı olmaya devam etmektedir. Camilerimizde hâlen birçok faaliyetin yürütüldüğü bir hakikattir. Bu çerçevede yürütülen Yaz Kur’an Kursları fevkalade öneme sahiptir. Bugünün çocuklarının yarın ülkenin sorumluluğunu üstlenecek bireyler olacağı açıktır. Yaşamın başında alınan dinî eğitim, onlara ömür boyu rehberlik edecek derin bir etkiye sahiptir. Yaz Kur’an Kursları, her yıl milyonlarca öğrencinin zihin dünyasının inşasında önemli bir görev ifa etmektedir.

Yaz Kur’an Kurslarının yanı sıra sene boyunca devam eden Kur’an Kursları, cami görevlilerinin haftalık sohbetleri ve îrâd edilen vaazlar da birer inşa sürecidir. Her bir din görevlisinin cemaatini ihya ve inşa edecek ilmî sohbetler yapması elzemdir. Bu faaliyetler, Ashab-ı Suffe’yi yetiştiren Peygamberimizin birer sünneti olarak görülmeli ve ihlasla yerine getirilmelidir.

Yazımızı Rasûlüllâh (s.a.v.)’in şu hadis-i şerifi ile sonlandırmak istiyoruz: “Bir topluluk Allah’ın evlerinden birinde bir araya gelip Allah’ın kitabını okudukları ve aralarında müzakere ettikleri sürece, durmadan üzerlerine sekînet iner. Onları rahmet çepeçevre kuşatır ve Allah onları, nezdinde olanların içinde anar” (Müslim, Zikr, 36-37).

Betül ÖZTOPRAK

Vaiz

YENİGÜN GAZETESİ'NDEN ALINTIDIR.