Eskiden sanat dergilerinde, gazetelerin sanat sayfalarında yılın son günlerinde, yıl içersindeki sanat etkinliklerini değerlendiren ya da anımsatan, birkaç gün süren yazılar olurdu. Eskişehir’de de bunu ben yapıyordum. Sergilere gelince; yılı değerlendirip “Yine bu yıl da hiç fotoğraf sergisi açılmadı” diyordum. Bu, Eskişehir’de fotoğraf sanatının olmadığını gösteriyordu.
Oysa o yıllarda, FİAP’ın (Dünya Fotoğraf Sanatı Örgütü) verilerine göre Avrupa’nın en küçük ülkelerinden biri olan Lüksemburg’da bile, (Lüksemburg’un nüfusu o yıllar 400 bin) 35 fotoğraf sanatı derneği vardı. Yine o yıllar 40 milyon nüfusu olan ülkemizde ise sadece 9 şehrimizde fotoğraf sanatı derneği bulunuyordu. İşte böyle bir zamanda, (1976) Levend Kılıç ile tanıştım. Namık Kemal benzeyen saçı sakalı ile Ankara Siyasi Bilimler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu’ndan yeni mezun olmuş, İTİA’de asistandı ve AKÇE (Akademi Kültürel Çalışmalar ve Çevre Eğitimi Enstitüsü) Fotoğraf Kulübünün de aşkanı olmuştu. 1980 yılında Eskişehir Sanatçılar Birliği’nde beraber yönetim kurulunda idik. Fotoğrafla ilgili etkinlikler yapıyorduk.
1982 yılının ilk aylarında, Ankara’da AFSAD’ın (Ankara Fotoğraf Sanatı Derneği) düzenlediği “1. Fotoğraf Sempozyumu”nda, ülkemizin fotoğraf sanatı derneklerinin yöneticileri, fotoğraf sanatında önde gelen sanatçıların, fotoğraf sanatı yazarlarının ve eleştirmenlerin arasından, AKÇE Fotoğraf Kulübü adına ilk konuşmacı olarak Levend Kılıç “Fotoğraf Sanatçılarının Örgütlenme Sorunu” üzerine konuştu.
Bu konuşmasında onun Eskişehir’de fotoğraf sanatının öncüsü olacağını görmüştük. Aynı yıl, AKÇE Fotoğraf Kulübünün bir sergisinin açılışında yaptığı konuşmasında da kararlı ve emin olarak “Eskişehir’de fotoğraf sanatını örgütlü olarak oturtacağız” demişti.
1995 yılına gelindiğinde, yanına AFSAD’ın da kurucusu olan Merter Oral’ı da alarak EFSAD’ın (Eskişehir Fotoğraf Sanat Derneği) ülkemizin 19. Fotoğraf sanatı derneği olarak kurulmasını gerçekleştirdi. Levend Kılıç kurucu başkanı oldu. Kurucular arasında Merter Oral, Özcan Öztürk, Kenan Şanlıer, Kadir İstifçi, Osman Tanaçan, Sadık Demiröz vardı..
Her cumartesi günü, saat 17.00’de, Sakarya caddesindeki, ilk yerinde sandalye kapmak için erken gelmeye yarışıyorduk. Çünkü, daha önce fotoğraf sanatı dergilerinde adını, fotoğraflarını gördüğümüz, ülkemizin önde gelen sanatçılarını Eskişehir’e getiriyorlardı. Onları yakından tanıdık, bilgi ve deneyimlerini dinledik, slayt gösterilerini izledik. Bazılarıyla fotoğraf çekim gezileri yapıldı. Bu Eskişehir için büyük mayayı oluşturdu. Ve Eskişehir çok kısa zamanda ülkemizin fotoğraf sanatında önde gelen bir iki şehirden biri oldu. O gün, bugün, birçok fotoğraf sanatçısı yetişti Eskişehir’de…
EFSAD, bugün 31 yılı geride bıraktı. O kuruluşunda başlattığı, her hafta bir fotoğraf sanatçısı ile söyleşi ve slayt gösterimlerini hiç ara vermeden sürdürdü. 2005 yılına gelindiğinde, kendine yakışır ve potanselini ve enerjisini iyi değerlendirerek “Eskişehir Fotoğraf Haftası”nı başlattı. Şimdi bu fotoğraf haftasının 15. sini gerçekleşti.
Sakarya caddesindeki o ilk yerinde, sandalye kapmak için önce gelenlerden birisi de Sinan Bağ idi ve şimdi 30 yılı aşkın süredir bütün etkinliklerinde yer almış, izlemiş Sinan Bağ EFSAD’ın başkanı. 2-4 Ekim 2026 tarihlerinde yapılan “15.Eskişehir Fotoğraf Haftası” da daha önceki yıllarından daha dolu dolu 3 gün süren 17 etkinlikler ile gerçekleşti. Bu yılın teması da “Topraktan Gelenler” olarak belirlenmiş. Etkinliklere baktığımızda Mersin Fotoğraf Derneği, Ordu Fotoğraf Sanatı Derneği, Bursa Fotoğraf Sinema Amatörleri Derneği, Balıkesir Fotoğraf Sanatı Derneği, Kütahya Evliya Çelebi Fotoğraf Derneği, Salihli Fotoğraf Sanatı Derneği, EFSAD olarak 7 şehrimizdeki fotoğraf sanatı derneklerinin bir buluşması gerçekleştirilmiş.
37 sanatçıdan fotoğrafların yer aldığı bir karma sergi ile Celal Ofraz’ın “Bakmak, Görmek, Yorumlamak” adını verdiği kişisel sergisi ile iki sergi, Prof.Dr. Ömer Özer ve Prof. Dr. Deniz Kılıç’ın konuşmacı oldukları “Kadrajımdaki Toprak” konulu bir panel, Frigya Vadisine yapılan bir fotoğraf çekim gezisi ve Pan Flüt’ün büyük ismi Aydın Yavaş ve Mesude Elif Güngör’ün Alp dinletisi olarak iki müzik konseri ile30 civarında fotoğraf sunumu ile önemli bir fotoğraf günleri yaşandı. Gerçekten Eskişehir’e ve EFSAD’a yakışır, ülke genelinde yapılan fotoğraf etkinlikleri arasında çok iyi etkinlik gerçekleştirildi.
