Caz, dünyanın en yaygın müzik türlerinden biridir. Caz festivalleri de en yaygın festivallerin arasındadır. Caz, Afrikalı zenci şair Langston Huhhes’in “Ben bir Zenciyim” şiirinde “Hüznümü şarkılarla taşıdım / Caz yaptım.” dediği gibi, esasında bir Afrika müziğidir. Bundan 200 yıl kadar önce Amerika’nın New Orleans kentinde Afrika’dan köle olarak getirilmiş zencilerin pazar günleri bir araya gelip, akıllarında kalmış şarkı ve ritimlerle davul çalıp, dans etmeleriyle başlamış. İlk kez “Caz” sözcüğü de 1915 yılında New Orleans’da kullanılmış. 1920’lerde Chicago, New York, California derken önce Amerika’da sonra da Avrupa’dan dünyaya, kendine özgü bir tür olarak yaygınlaşmış. 1930’larda Türkiye’ye gelmiş. Eskişehir Halkevi’nin “Porsuk” dergisinin 29 Ekim 1938 sayısında Eskişehir Halkevi Caz Topluluğunun fotoğrafı var. Bu topluluğun o yıllarda, Eskişehir’de konserler verdiği de biliniyor. Saksafon Tayyar, Baterist İlhan, Klarnet Nebi. Aynı müzisyenler 1950’li yıllarda Eskişehir Filarmoni Derneği’ni kurmuşlar orada da caz konserleri vermişlerdir. Eskişehir’de yakın zamanda caz konserleri 1995 yılında başlayan ve 15 yıl süren Uluslararası Eskişehir Festivallerindeki konserlerdir. Bu konserlerden Yıldız İbrahimova, Ömer Focan Grubu, Michael Brecker Grubu, Kerem Göksev, Önder, Gürol Ağırbaş, Aydın Esen, Asıa Minor Grubu, Tuna Ötenel hemen anımsadıklarımızdan bir kaçıdır. Caz Müziğinin festival öncesinde tanıtmak için Eskişehir Fotoğraf Sanatı Derneği’nde (EFSAD) İletişim Bilimleri Fakültesi öğretim üyelerinden Abdülkadir Candemir “Örneklerle caz üzerine söyleşi” ve “Bizden örnekleriyle caz üzerine söyleşi” diye iki kez plak ve bant dinletileriyle cazın nereden doğup geldiğini, en seçme eserini sunarak tanıtım etkinlikleri yapmıştı. 2000’li yıllara gelindiğinde Eskişehir’de sanat kurumları ve etkinlikleri büyük yaygınlaşma gösterirken Anadolu Üniversitesin’de öğrencilerin Sinema Kulübü, Edebiyat Kulübü, Fotoğraf Kulübü gibi 2001 yılında Caz Kulübü de kurulmuştu. 2003 yılına gelindiğinde öğrenciler “Genç ve amatör caz müzisyenlerine profesyonel sahne deneyimi kazandırmak, onların yeteneklerini sergileyebilecekleri bir platform sunmak ve caz müziğini daha geniş kitlelere tanıtmak” diye amaçlarını açıklayarak “Amatör Caz Müzisyenler Festivali”ni başlatmışlardı. 3 gün süren festivallerde konserlerin yanında söyleşiler, caz’ın tanıtımı, tanışma, atölye çalışmaları gibi etkinliklerde yaşanıyordu. 2016 yılına kadar sürdürdüler bu festivali. Bu gençlerin festivali bir çok caz müzisyeni ve grubun kazanılmasına ortam olmuştu. Bunlardan biri de, bugün ünlü olan Gevende, 2000 yılında Eskişehir’de üniversite öğrencileri tarafından bir evde kuruldu. Bu grup 2002 yılına kadar "Tiny Toon Blues Band" adıyla performanslar sergilediler, 2003'te "Gevende" adını alan grup “Amatör Caz Müzisyenleri Festivali”nde ortaya çıkmışlardı. Bugün benim bildiğim cazın ünlü müzisyenleri Ege Ön, Akın Sevgör, Atilla Atslay Eskişehir doğumludurlar.

Caz, bütün insanlığın ortak dili, ortak müziği hatta tutkusu olmuş, genç yaşlı dünyanın canlı, etkili müziği gibi. Başta İstanbul, Ankara, İzmir’de olmak üzere bütün şehirlerimizde festivalleri yaşanırken 2025 yılına gelindiğinde Eskişehir’de de cazın bu büyülü atmosferine, “Şehri Cazla Tanı” temasıyla “Eskişehir Caz Festivali” başladı. İlk yılında Ayhan Sicimoğlu & Latin All Stars, Kerem Görsev Trio, İlhan Erşahin & Barış K, Hey Douglas Live, Jehan Barbur, BrasSolist & Fikri Karayel, BrasSolist & Jülide Özçelik, Ceren Gündoğdu, Evrencan Gündüz, KAM gibi müzisyen ve gruplar sahne aldılar. Gerçekten caz festivali Eskişehir’de önemli başlangıç yaptı.

Bu yıl, “Eskişehir Caz Festivali”nin 2.si, 26-27 Eylül 2026 tarihlerinde yapıldı. Tema olarak Eskişehir’e sembol olmuş, “Lületaşı” oldu. Bu yıl; Fatih Erkoç, Gaye Su Akyol, Birsen Tezer, Gevende, Akın Sevgör, Derdo Disco LIVE Project, ECF Showcase Sahnesi (Genç ve Bağımsız Müzisyenler), Ege Ön IVTET, Öner Karaçuha Quartet, Uluslararası Konuklar (Belçika):Zinne Voilà ,Teddy's Brain Drain. Çocuk ve Yan Etkinlikler: Meda Dance Academy for Kids, Çocuk Caz, Çocuklar için Latin Caz Dansı, Yogico X Arplı Yoga ,ECF Jazz Boat / Caz Gondolu , Jazz Network ve yan etkinlikler olarak da Türkiye'de Caz Belgeselinin gösterimi oldu.

Esasında, geçen yıl ile bu yıl arasında önemli sık sık caz konserleri yapıldı Eskişehir’de, onları unutmuş değilim…