Eskişehir, 1940’lı yıllardan beri karikatür çizilen, gazetelerinde, dergilerinde yayınlanan, sergilerinin açıldığı, karikatür sanatımızda ülkemizin önemli merkezlerinden biridir. Eskişehir’de ömrünü karikatür çizmeye adamış, dünyanın en büyük katılımlı uluslararası karikatür yarışmalarında önemli ödüller alıp ülkemize, Eskişehirimize getirmiş karikatür sanatçılarımızın da yaşadığı şehirdir. Bunu Anadolu Üniversitesi iyi değerlendirip ülkemizde, karikatür sanatının eğitiminin yapıldığı ilk üniversite olmuş ve yine ülkemizde bir ilk olan “Karikatür Sanatını Araştırma ve Uygulama Merkezi”ni de kurmuştur..

Yıllarca, ülkemizin önde gelen karikatür sanatçıları, bilgi ve deneyimlerini öğrencilere aktarmak için gelip gittiler. Bu merkeze bağlı olarak bir de, dünyada bile sayıları sayılabilinecek kadar az olan Karikatür Müzelerinden birini 2004 yılında Odunpazarı semtinde kurarak Eskişehir’e kazandırdı. Üniversite düzenlediği üç Uluslararası Karikatür Sergisi ve her ay açtığı karikatür sergileriyle ülkemizden ve dünya karikatüründen zengin bir koleksiyonuna da sahip oldu. Dünya Karikatür Müzeleri Yöneticilerini ve Sergilerini Eskişehir’de buluşturarak bilgi ve deneyimlerini paylaşma gibi etkinlikler de yaptı. Bu müzenin başında uluslararası tanınan karikatür sanatçısı Prof. Atila Özer vardı ve 2011 yılında vefat edinceye kadar bu müze ile Eskişehir ülkemizin en canlı karikatür sanatının merkezi olurken Eskişehir’de karikatür sanatı kültürüne sahip sergilere ilgi gösteren çevre de oluştu.

Sonra üniversite bu müzeyi etkisizleştirdi, sergiler açılmaz oldu müze sadece açıldığı sergileri sergileyen, Eskişehir’in gezilip görülecek yerleri arasında adı geçen müzelerden biri olarak kaldı. Oysa 2004-2011 yıllarında Eskişehir Sanat Derneği öğrenciler arasından yeni karikatürcüler kazanmak için çırpında, liseli öğrenciler arasında yarışmalar düzenledi. Ödül alan öğrencilerin yurt dışındaki Uluslararası Genç Karikatürcüler Yarışmalarını katılmalarını sağladı. Polonya’da Birincilik, İkincilik Üçüncülük Ödüllerini aldılar, üniversiteye hazırlık kurslarından zamanları olmadığı için sürdürmediler. Dernek bir Ulusal Karikatür Yarışması, bir de Uluslararası Karikatür Sergisi düzenledi. 1990’larda Eskişehir’de 30 civarında karikatür sanatçısı vardı. “Eskişehirli Karikatürcüler” diye kitaplar yapıldı, sergiler açıldı. Komşu Kütahya gibi şehirlere taşındı sergileri.

Bugün Eskişehir’de sergilere, yarışmalara katılan karikatür sanatçımız yok denecek kadar az bitti bile diyebiliriz. Sadece 5 sanatçımızın adını duyuyoruz. Eskişehir’deki üç Belediye de 10 yılı aşkın, çocuklara Karikatür Atölyesi düzenliyor, oradan da karikatüre kazandırılmış bir tek genç karikatürcü çıkmadı. Bunun nedenlerinden biri Eskişehir artık karikatür sergilerinin en az açıldığı şehirlerimizden biridir. O çocukları geliştirecek yarışmalar, sergiler, karikatürlerini yayınlayacak mizah dergisi yok. İkincisi; karikatür atölyesindeki sistem. Bunları başka yazımızda tartışabiliriz. Esas konumuz: Eskişehir ülkemizin karikatür sanatının alt yapısını yapmıştı. Her ay ülkemizin dünyaca tanınan bir karikatür sanatçımızın sergisi, yurt dışından gelen büyük karikatür sergileri geliyordu. Eksik, şehir bunu kısa vadeli, uzun vadeli planlarla projelendirmedi ve uygulamayı bütün kurumların işbirliği ile gerçekleştirmedi. Oysa, Karikatür Müzesi’nin aktif olduğu yıllarda Eskişehir’in sanat turizmine göz ile görürmese de azınsanmayacak kadar önemli katkısı olmuştu.

Kadıköy Belediyesi 2016 yılında bir “Karikatür Evi” kurdu. Her ay bir karikatür sanatçısının sergisi açılıyor. Bir de müze koleksiyonu oluşturmaya çalışıyor. Ünlü karikatür öğreticisi Raşit Yakalı ile devamlı, her yaşta herkesin katılabildiği bir Karikatür Okulu, karikatür sanatçıları ile söyleşiler ve değişik etkinlikler düzenliyor. Bir de her yıl Karikatür Şenliği yapıyorlar. Eskişehir’den karikatür sanatçıları ve karikatür sanatına ilgi duyanların gittiğini, gördüklerini dinliyorum. İnternette de takip ediyorum. Kadıköy sıfırdan karikatür sanatımızın, örnek alınacak önemli merkezlerinden biri oldu.

Anadolu Üniversitesi Havacılık Müzesini Tepebaşı Belediyesine devrettiği gibi Karikatür Müzesini de Belediyelerimizden birine devretmeli ya da Belediyelerimiz de Kadıköy Belediyesi gibi sıfırdan planlı programlı karikatür sanatımıza el atmalıdır. Hatta güzel bir başlangıç diyebileceğimiz; Karikatür sanatçılarımız Ekrem Borazan ve Hakan Keleş, Eskişehir’de ve Eskişehir dışında yaşan 30 karikatür sanatçımızı tek tek arayarak onları bir araya getirdi ve Uluslararası Eskişehir Porsuk Festivalinde; kent ve yaşama farklı bakış konusunu taşıyan “Eskişehir Yeni Çizgi” adını verdikleri sergilerini açtılar. Bu girişimi desteklemeliyiz ve bu sergiye sahip çıkarak bunu maya olarak değerlendirmeliyiz, hatta örgütlenmesine katkı vermemiz gerekiyor.